ARM | RUS |

Երևանի դիրքորոշումը հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման հետ կապված. փորձագետի գնահատականը

02.08.18 | 17:10

Al Jazeera-ին տված հարցազրույցի ժամանակ հայ-թուրքական հարաբերությունների վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը բավականին լայն արձագանք է ստացել հատկապես թուրքական մամուլում: Որոշ լրատվամիջոցներ այն որակեցին որպես «պատմական» և «անակնկալ հայտարարություն»: Նիկոլ Փաշինյանը, մասնավորապես, նշել էր. «Հայաստանի և Թուրքիայի միջև սահմանը փակել է Թուրքիան, Հայաստանի կողմից այն կարելի է համարել ոչ փակ... Մենք պատրաստ ենք Թուրքիայի հետ հաստատել դիվանագիտական հարաբերություններ՝ առանց որևէ նախապայմանի»:

Արդյո՞ք վարչապետի հայտարարությունը Հայաստանի կողմից դիրքորոշման որևէ փոփոխություն է նախատեսում:

Նախ, վարչապետ ընտրվելուց հետո Նիկոլ Փաշինյանը մի քանի անգամ առիթ է ունեցել անդրադառնալ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանը՝ յուրաքանչյուր անգամ շեշտելով, որ Հայաստանը պատրաստ է դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել Թուրքիայի հետ առանց նախապայմանների: Հատկանշական է, որ մայիսի 11-ին Ստեփանակերտում արված նման հայտարարությանն արձագանքեց Թուրքիայի վարչապետ Բինալի Յըլդըրըմը՝ նշելով Հայաստանի կողմից «Թուրքիայի նկատմամբ թշնամական» և «Թուրքիայի տարածքային ամբողջականության, սահմանների նկատմամբ սխալ» դիրքորոշումից հրաժարվելու անհրաժեշտության մասին: Տեսակետ, որը որևէ առնչություն չունի իրականության հետ:

Երկրորդ, դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատումն առանց որևէ նախապայմանի եղել և մնում է թուրքական ուղղությամբ ՀՀ որդեգրած քաղաքականության հիմնական սկզբունքը: Դեռևս 2008թ-ին Հայաստանը նախաձեռնեց Ֆուտբոլային դիվանագիտությունն ու Ցյուրիխյան ողջ գործընթացը՝ նպատակ հետապնդելով Թուրքիայի հետ հաստատել դիվանագիտական հարաբերություններ առանց նախապայմանների: Սակայն գործընթացը տապալվեց, քանզի Թուրքիան խախտեց ստանձնած պարտավորությունները և սկսեց Հայաստանի հետ խոսել նախապայմանների լեզվով՝ հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը կապելով Ղարաբաղյան հակամարտության հետ: Թուրքիան այսօր էլ շարունակում է իր այդ ապակառուցողական քաղաքականությունը, ուստի ՀՀ կողմից այս հարցում որևէ զիջում ակնկալելն առնվազն անտրամաբանական է:

Այլ հարց է, թե որն էր միջազգային հեղինակավոր լրատվամիջոցի հետ հարցազրույցում նման հայտարարություն անելու կարևորությունը: Նիկոլ Փաշինյանը միջազգային հանրության համար հստակեցրեց և վերահաստատեց, որ հայ-թուրքական սահմանը Հայաստանի կողմից բաց սահման է, և Թուրքիան է ապակառուցողական քաղաքականություն վարող կողմը: Ըստ էության, հայ-թուրքական փակ սահմանի խնդիրը կարելի է դիտարկել նաև արժեքային համակարգի հարթությունում, ինչը միջազգային հանրության համար կարող է լինել բանականին ընկալելի: Մասնավորապես, սահմանի մի կողմում առկա է իշխանության կենտրոնացում ավտորիտար ղեկավարի ձեռքում, իսկ մյուս կողմում՝ ժողովրդավարացման ճանապարհով ընթացող իշխանություն: Այսպիսով Թուրքիայի կողմից փակ սահմանը կարող է դիտարկվել որպես ժողովրդավար Հայաստանի նկատմամբ ճնշում և ագրեսիա:

Իսկ թե ինչու հատկապես հիմա Փաշինյանի հայտարարությունը թուրքական մամուլում որակվեց որպես բացառիկ, պատճառը, թերևս, այն է, որ միջազգային հանրության կողմից Թուրքիայի վրա ճնշումների աճի ֆոնին թուրքական հանրության մոտ ստեղծվել են ակնկալիքներ, որ թուրքական իշխանությունները երկրում ժողովրդավարության և հարևանների հետ հարաբերությունների կարգավորման հարցերում կգնան որոշակի զիջումների: Այնուամենայնիվ, ակնհայտ է, որ Էրդողանի Թուրքիան շարունակում է իր ագրեսիվ քաղաքականությունը տարածաշրջանում, Հայաստանի հետ խոսում է նախապայմանների լեզվով և միակողմանիորեն փակ է պահում հայ-թուրքական սահմանը:

Ամփոփելով պետք է նշել, որ հայ-թուրքական հարաբերությունների վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը Al Jazeera-ին տված հարցազրույցում իր մեծ որևէ նորություն չի պարունակում, առավել ևս չի նախատեսում Թուրքիայի հետ հարաբերություններում որդեգրված քաղաքականության որևէ փոփոխություն: Եվ եթե մոտակա շրջանում թուրքական կողմից այս համատեքստում որևէ կառուցողական քայլ չարվի, Հայկական կողմից հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված նոր նախաձեռնության հավանականության մասին հնարավոր կլինի խոսել երբ Թուրքիայում կլինի առավել հավասարակշռված և պատասխանատու իշխանություն:

Փորձագետ

Գրետա Ավետիսյան


Հայաստանը նույնպես պետք է պահանջի Ադրբեջանում սահմանադրական փոփոխություններ. ահա թե ինչու. Վարդան Օսկանյան

Հայաստանը նույնպես պետք է պահանջի Ադրբեջանում սահմանադրական փոփոխություններ. ահա թե ինչու. Վարդան...

17:32

Կայացավ Doing Digital Forum 2025-ը

Կայացավ Doing Digital Forum 2025-ը

17:02

Ֆրանսիայի և Թուրքիայի ԱԳ նախարարները Փարիզում քննարկել են հայ-ադրբեջանական կարգավորումը. Ֆրանսիայի ԱԳՆ

Ֆրանսիայի և Թուրքիայի ԱԳ նախարարները Փարիզում քննարկել են հայ-ադրբեջանական կարգավորումը....

16:45

Արմեն Մելիքբեկյանը քառամյա ժամկետով ընտրվել է ՈՒԵՖԱ-ի գործադիր կոմիտեի անդամի պաշտոնում

Արմեն Մելիքբեկյանը քառամյա ժամկետով ընտրվել է ՈՒԵՖԱ-ի գործադիր կոմիտեի անդամի...

16:23

Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա

Սպասվում է առանց տեղումների եղանակ. օդի ջերմաստիճանը...

16:02

Վիետնամն աջակցում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատման ու տարածաշրջանում կայունության ամրապնդման գործընթացին

Վիետնամն աջակցում է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատման ու տարածաշրջանում...

15:44

Չեն Մինը հերքել է ադրբեջանական լրատվամիջոցի կողմից Չինաստանի կոմկուսի ներկայացուցչին վերագրվող հայտարարությունը «Զանգեզուրի միջանցք»-ի մասին

Չեն Մինը հերքել է ադրբեջանական լրատվամիջոցի կողմից Չինաստանի կոմկուսի ներկայացուցչին վերագրվող...

15:28

ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում Հայաստանի հավաքականը նահանջել է

ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակում Հայաստանի հավաքականը նահանջել...

15:15

Տղամարդը ձերբակալվեց 37-րդ բնակարանը թալանելիս

Տղամարդը ձերբակալվեց 37-րդ բնակարանը թալանելիս

14:55

Ադրբեջանը ցանկանում է ողջ հայությանը ցույց տալ, թե ինչ կարող են անել մեզ հետ. Ռուբեն Վարդանյանի որդու հարցազրույցը LE SPECTACLE DU MONDE-ին

Ադրբեջանը ցանկանում է ողջ հայությանը ցույց տալ, թե ինչ կարող են անել մեզ հետ. Ռուբեն Վարդանյանի...

14:36

Մի քանի ԲԿ-ներում տնօրեններ կփոխվեն. Նարեկ Զեյնալյանն առաջադրվել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ի տնօրենի պաշտոնում. Նախարար

Մի քանի ԲԿ-ներում տնօրեններ կփոխվեն. Նարեկ Զեյնալյանն առաջադրվել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ի...

14:21

Դատապարտյալներին ծեծելու ահազանգի հիման վրա «Նուբարաշեն» է մեկնել ՄԻՊ արագ արձագանքման խումբ

Դատապարտյալներին ծեծելու ահազանգի հիման վրա «Նուբարաշեն» է մեկնել ՄԻՊ արագ արձագանքման...

14:09

Նպատակ ունենք ընդլայնել երկխոսությունը. Արարատ Միրզոյանն ուղերձ է հղել Սերգեյ Լավրովին

Նպատակ ունենք ընդլայնել երկխոսությունը. Արարատ Միրզոյանն ուղերձ է հղել Սերգեյ...

13:56

Չնայած ռուս-հայկական դաշինքը խարխլելու փորձերին՝ մեզ հաջողվել է պահպանել քաղաքական երկխոսության բարձր մակարդակ. Լավրովը՝ Միրզոյանին

Չնայած ռուս-հայկական դաշինքը խարխլելու փորձերին՝ մեզ հաջողվել է պահպանել քաղաքական երկխոսության...

13:25

Նուբարաշեն ՔԿՀ-ում ցմահ դատապարտյալների ջարդ է կազմակերպվել, արյունլվա ընկած են, իսկ բուժօգնություն չի ցուցաբերվում. Ահազանգ

Նուբարաշեն ՔԿՀ-ում ցմահ դատապարտյալների ջարդ է կազմակերպվել, արյունլվա ընկած են, իսկ...

13:19

Մարդիկ կան, որ կարծում են Գյումրիում ստեղծվածը «պրիմիտիվ» իրավիճակ է և ստանդարտ լուծում է պահանջում, այդպես չէ. Տիգրան Աբրահամյան

Մարդիկ կան, որ կարծում են Գյումրիում ստեղծվածը «պրիմիտիվ» իրավիճակ է և ստանդարտ լուծում է...

12:55

Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհի՝ 25 կմ երկարությամբ հատվածը հիմնանորոգվել է

Թթուջուր-Նավուր ավտոճանապարհի՝ 25 կմ երկարությամբ հատվածը հիմնանորոգվել...

12:36

Կառավարությունը սխալ կադրային քաղաքականություն է վարում, որովհետև երկրում մարդկային ռեսուրսի ճգնաժամ է. Փաշինյան

Կառավարությունը սխալ կադրային քաղաքականություն է վարում, որովհետև երկրում մարդկային ռեսուրսի...

12:22

Իրանի նկատմամբ ցանկացած հարված ազդեցություն է ունենալու Հայաստանի վրա. Տիգրան Աբրահամյան

Իրանի նկատմամբ ցանկացած հարված ազդեցություն է ունենալու Հայաստանի վրա. Տիգրան...

12:08

Անհնար է միաժամանակ լինել ԵԱՏՄ-ում և ԵՄ-ում, ՀՀ-ն պետք է որոշի` որտեղ է ավելի լավ․ Գալուզին

Անհնար է միաժամանակ լինել ԵԱՏՄ-ում և ԵՄ-ում, ՀՀ-ն պետք է որոշի` որտեղ է ավելի լավ․...

11:46

RIOmall
Artioli
երկերքչրքհնգուրբշբթկրկ
123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930

Հայկական մամուլ

«Ժողովուրդ». ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ հայկական դրամի հաշվարկային փոխարժեքը նվազել է

«Ժողովուրդ». ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ հայկական դրամի հաշվարկային փոխարժեքը նվազել...

09:54

«Ժողովուրդ». Հովիկ Աղազարյանը Աննա Վարդապետյանի դեմ հայց կներկայացնի դատարան

«Ժողովուրդ». Հովիկ Աղազարյանը Աննա Վարդապետյանի դեմ հայց կներկայացնի...

09:35

«Փաստ». Որ մյուս անգամ չափները չանցնեն

«Փաստ». Որ մյուս անգամ չափները չանցնեն

09:02

«Ժողովուրդ». ՔՊ-ական պատգամավորները միայն փնովել են Քոչարյանին. նա մեկուսացել է

«Ժողովուրդ». ՔՊ-ական պատգամավորները միայն փնովել են Քոչարյանին. նա մեկուսացել...

09:46

«Հրապարակ». Ուղարկո՞ւմ են, թե՞ ինքն է գնում

«Հրապարակ». Ուղարկո՞ւմ են, թե՞ ինքն է գնում

09:37

«Փաստ». 2026-ին նախատեսվում է ունենալ դպրոցի 26 գործուղված տնօրեն, նրանց կտրվի լրավճար

«Փաստ». 2026-ին նախատեսվում է ունենալ դպրոցի 26 գործուղված տնօրեն, նրանց կտրվի...

09:17

«Ժողովուրդ». Բենզինը թանկացել է, իսկ հեղուկ գազի միջին արժեքը 143 դրամ է կազմել. ինչպիսին է գնաճը

«Ժողովուրդ». Բենզինը թանկացել է, իսկ հեղուկ գազի միջին արժեքը 143 դրամ է կազմել. ինչպիսին է...

09:02

«Ժողովուրդ». «Կորտիզոլն» ու «ադրենալինը» նույնն են. նորանշանակ պաշտոնյայի սկանդալային սխալը

«Ժողովուրդ». «Կորտիզոլն» ու «ադրենալինը» նույնն են. նորանշանակ պաշտոնյայի սկանդալային...

09:46

«Հրապարակ». Իրավապահները դեսանտ կիջնեն Գյումրիում

«Հրապարակ». Իրավապահները դեսանտ կիջնեն Գյումրիում

09:34

«Իրավունք». Անդրանիկ Քոչարյանի հետ կապված միջադեպից ամենաշատը ոգեւորվել է Ալեն Սիմոնյանը. «լավ շանս է»

«Իրավունք». Անդրանիկ Քոչարյանի հետ կապված միջադեպից ամենաշատը ոգեւորվել է Ալեն Սիմոնյանը. «լավ...

09:17

«Հրապարակ». ՔՊ-ում թեժ քննարկում են ունեցել

«Հրապարակ». ՔՊ-ում թեժ քննարկում են ունեցել

09:02

«Ժողովուրդ». Դատավոր Դոլմազյանը ամենացածր վարկանիշ ունեցող դատավորներից մեկն է

«Ժողովուրդ». Դատավոր Դոլմազյանը ամենացածր վարկանիշ ունեցող դատավորներից մեկն...

00:00

«Փաստ». Պետական մակարդակով խաբեություն, ծաղր, արկածախնդրություն և բաժակաճառ. առաջարկվում է «Եվրաքվեի» հարցով դիմել ՍԴ

«Փաստ». Պետական մակարդակով խաբեություն, ծաղր, արկածախնդրություն և բաժակաճառ. առաջարկվում է...

00:00

«Փաստ». Մեծ բլեֆ «ժողովրդին պատկանածի» ու «թալանի վերադարձի» մասին

«Փաստ». Մեծ բլեֆ «ժողովրդին պատկանածի» ու «թալանի վերադարձի»...

00:00

«Փաստ». Հայաստան-Իրան դաշինքը կարող է զսպել «Մեծ Թուրանի» ծրագիրը

«Փաստ». Հայաստան-Իրան դաշինքը կարող է զսպել «Մեծ Թուրանի»...

00:00

«Հրապարակ». Ինչ նյարդայնացնող նվեր է տալիս Փաշինյանը ՔՊ-ականների ծնունդներին

«Հրապարակ». Ինչ նյարդայնացնող նվեր է տալիս Փաշինյանը ՔՊ-ականների...

09:36

«Ժողովուրդ». «Ֆեյք տարածող» Չախոյանը հեղինակազրկել է իշխանությանը. ևս մեկ վարույթ

«Ժողովուրդ». «Ֆեյք տարածող» Չախոյանը հեղինակազրկել է իշխանությանը. ևս մեկ...

09:27

«Ժողովուրդ». Կադրային ջարդ է սպասվում Հակակոռուպցիոն կոմիտեում․ ովքեր են առաջին շարքում

«Ժողովուրդ». Կադրային ջարդ է սպասվում Հակակոռուպցիոն կոմիտեում․ ովքեր են առաջին...

09:14

«Իրավունք». «Խեղճացնել կարող են միայն որդուս միջոցով». Վարդան Ղուկասյանն արդեն «ցարի բոգ» է զգում

«Իրավունք». «Խեղճացնել կարող են միայն որդուս միջոցով». Վարդան Ղուկասյանն արդեն «ցարի բոգ» է...

09:01

«Հրապարակ». «Պատմական» բացահայտում. Որ թեկնածուն Թուրքիայի կացության քարտ ունի

«Հրապարակ». «Պատմական» բացահայտում. Որ թեկնածուն Թուրքիայի կացության քարտ...

09:45

«Փաստ». Ռուսաստանում էլ են ուշադրությամբ հետևում Գյումրու ընտրություններին

«Փաստ». Ռուսաստանում էլ են ուշադրությամբ հետևում Գյումրու...

09:38

«Հրապարակ». Դատավորի նկատմամբ կարգապահական վարույթ է հարուցվել

«Հրապարակ». Դատավորի նկատմամբ կարգապահական վարույթ է...

09:27

«Հրապարակ». Սերժի Վաչոն հաշտության գնաց. Վերադարձրել է 29 միլիոնանոց հողամաս

«Հրապարակ». Սերժի Վաչոն հաշտության գնաց. Վերադարձրել է 29 միլիոնանոց...

09:02

«Փաստ». Նպատակը չափազանց ցածր վարկանիշի պարագայում գոնե ինչ-որ «ընդունելի» արդյունքի հասնելն է

«Փաստ». Նպատակը չափազանց ցածր վարկանիշի պարագայում գոնե ինչ-որ «ընդունելի» արդյունքի հասնելն...

09:56

«Հրապարակ». Համակարգը մաքրում են Արսեն Թորոսյանի ընկերներից

«Հրապարակ». Համակարգը մաքրում են Արսեն Թորոսյանի...

09:45

«Փաստ». Բոլորն էլ նույնն են... Անդրանիկ Քոչարյանը միակը չէ

«Փաստ». Բոլորն էլ նույնն են... Անդրանիկ Քոչարյանը միակը...

09:34

«Հրապարակ». Մեծ հանրահավաք է սպասվում

«Հրապարակ». Մեծ հանրահավաք է սպասվում

09:18

«Ժողովուրդ». ՔՊ-ականները չպետք է «փայ» մտնեն․ ինչ որոշվեց ԱԺ-ում

«Ժողովուրդ». ՔՊ-ականները չպետք է «փայ» մտնեն․ ինչ որոշվեց...

09:57

«Հրապարակ». Սոցապնախարա՞ր, թե՞ ՔՊ կապերի պատասխանատու

«Հրապարակ». Սոցապնախարա՞ր, թե՞ ՔՊ կապերի պատասխանատու

09:46

«Իրավունք». Փաշինյանը որոշել է գահընկեց անել Անահիտ Ավանեսյանին. Հայտնի է՝ ով կփոխարինի նրան

«Իրավունք». Փաշինյանը որոշել է գահընկեց անել Անահիտ Ավանեսյանին. Հայտնի է՝ ով կփոխարինի...

09:39

«Հրապարակ». Ի՞նչ է կատարվում Ալավերդու համայնքապետարանում. Իրավիճակը թեժանում է

«Հրապարակ». Ի՞նչ է կատարվում Ալավերդու համայնքապետարանում. Իրավիճակը թեժանում...

09:28

«Հրապարակ». Տիգրան Ուլուբաբյանին ծեծած ոստիկաններից մեկը «շրջիկ» ջարդարար է

«Հրապարակ». Տիգրան Ուլուբաբյանին ծեծած ոստիկաններից մեկը «շրջիկ» ջարդարար...

09:14

«Փաստ». Խաղաղության համաձայնագրի «դամոկլյան սուրը»

«Փաստ». Խաղաղության համաձայնագրի «դամոկլյան սուրը»

09:15

«Փաստ». Փաստացի գործ ունենք վերջնագրի հետ

«Փաստ». Փաստացի գործ ունենք վերջնագրի հետ

09:02

«Հրապարակ». Արցախցիները բողոքի գործողություններ են ծրագրում

«Հրապարակ». Արցախցիները բողոքի գործողություններ են...

09:44

«Ժողովուրդ». ՔՊ-ն փորձում է խուսափել ամփոփիչ բանավեճից

«Ժողովուրդ». ՔՊ-ն փորձում է խուսափել ամփոփիչ բանավեճից

09:12

«Հրապարակ». Ռեկտոր դեռ չեն ընտրել, բայց արդեն գիտեն անունը

«Հրապարակ». Ռեկտոր դեռ չեն ընտրել, բայց արդեն գիտեն...

09:26

«Փաստ». Նոր կարգավորումներ՝ երրորդ երկրներից ներմուծված արտադրանքի մասով

«Փաստ». Նոր կարգավորումներ՝ երրորդ երկրներից ներմուծված արտադրանքի...

09:45

«Հրապարակ». Ո՞վ է Փարաքարում առաջատարը

«Հրապարակ». Ո՞վ է Փարաքարում առաջատարը

09:35

«Հրապարակ». Ովքե՞ր են գործ տվել Գառնիկ Դանիելյանի վրա

«Հրապարակ». Ովքե՞ր են գործ տվել Գառնիկ Դանիելյանի վրա

09:17

«Փաստ». Հերթական փորձանքը կառավարության կողմից

«Փաստ». Հերթական փորձանքը կառավարության կողմից

09:02

«Իրավունք». Ինչո՞ւ Նիկոլը բացեց նոր ռեպրեսիաների շրջան

«Իրավունք». Ինչո՞ւ Նիկոլը բացեց նոր ռեպրեսիաների...

09:46

«Հրապարակ». Տեռոր Գյումրիում. ՔՊ-ն ցուցակներ է պահանջում

«Հրապարակ». Տեռոր Գյումրիում. ՔՊ-ն ցուցակներ է...

09:34

«Հրապարակ». Նախադեպը չունեցող կառավարություն

«Հրապարակ». Նախադեպը չունեցող կառավարություն

09:16

«Ժողովուրդ». Արփինե Սարգսյանը բացեց բանդայի գործը, բայց հանցագործները փախան երկրից

«Ժողովուրդ». Արփինե Սարգսյանը բացեց բանդայի գործը, բայց հանցագործները փախան...

09:02

«Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանը տագնապած է

«Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանը տագնապած է

09:45

«Հրապարակ». Հետապնդումները հասան հեղափոխականներին

«Հրապարակ». Հետապնդումները հասան հեղափոխականներին

09:34

«Փաստ». Ստերն ու մանիպուլյացիաները մերկացնե՞լ, թե՞ անտեսել

«Փաստ». Ստերն ու մանիպուլյացիաները մերկացնե՞լ, թե՞...

09:17

«Փաստ». Վարչական պատասխանատվություն՝ հրագործական արտադրատեսակներ օգտագործելու համար. նախագիծ

«Փաստ». Վարչական պատասխանատվություն՝ հրագործական արտադրատեսակներ օգտագործելու համար....

09:02

«Հրապարակ». Ադրբեջանը պահանջում է Տիգրանաշենը և այլ տարածքներ

«Հրապարակ». Ադրբեջանը պահանջում է Տիգրանաշենը և այլ...

09:56