Թավշյա վերմակ՝ ծծմբական թթվում լողալ կարողացողների համար. հավակնորդները շատ են

28.08.19 | 22:44

Քաղաքական անցուդարձին մասնագիտորեն հետևողներից շատերն են հասցրել նկատել, որ վարչապետ Փաշինյանը ոչ այնքան նպաստավոր վիճակում է հայտնվել: Դա նույնիսկ «անգրագետ Պողոսներն» են արդեն տեսնում, ու բավականին գրագետ մեկնաբանում: Դա տեսել ու զգացել են նաև Փաշինյանի քաղաքական հակառակորդները, բնականաբար, ակտիվանալու լավ շանսեր նախանշելով իրենց համար:

Ընթացիկ քաղաքական պահի հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ եթե նախքան «ամուլսարյան շրջադարձը» Փաշինյանի իշխանությունը գործում էր գերազանցապես նպաստավոր հանրային միջավայրում, ապա հիշատակված շրջադարձից հետո պատկերը նկատելիորեն փոխվել է: Բնութագրական է այն, որ պատկերի՝ նման փոփոխությունը ոչ այնքան ընդդիմադիրների կամ քաղաքական հակառակորդների գործունեության հետևանք է, որքան իշխող մեծամասնության ներկայացուցիչների, այդ թվում՝ վարչապետի սպասողականության:

Նիկոլ Փաշինյանին, իհարկե, չես նախանձի: Որպես կառավարության ղեկավար, վարչապատ ու երկրի տնտեսական վիճակի թիվ 1 պատասխանատու՝ նա, անկասկած, գիտակցում է, որ եթե Ամուլսարի հանքը չշահագործելու վերջնական որոշում կայացնի, ապա խնդիրներ կծագեն թե՛ կոնկրետ օտարերկրյա ներդրողի հետ կապված, թե՛ ընդհանրապես օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման առումով: Դա, իր հերթին, կնշանակի տնտեսությունը զրկել ներդրումային թթվածնից, որը իշխանափոխությունից հետո առանց այդ էլ քչացել էր, մանավանդ՝ «տնտեսական հեղափոխություն անելու» մասին ոչ այնքան հրապուրիչ հայտարարությունների խորապատկերում:

Բայց, մյուս կողմից, Ամուլսարի ոսկու հանքավայրի շահագործման որոշում բարձրաձայնելը վարչապետ Փաշինյանի համար կնշանակի հանրային աջակցության որոշակի կորուստ: Իսկ դա նրա հիմնական հենարանն է, որի թեկուզ մի մասը կորցնելը կարող է ոչ միայն ինքը ցավոտ տանել, այլև իր գլխավորած մեծամասնությունը: Մանավանդ, որ կորուստը վերաբերելու է «թավշյա հեղափոխության» մասնակից ու շահառու այնպիսի խմբի, ինչպիսին են «բնապահպանական ակտիվիստները», պարզապես «ակտիվիստները» (մի տեսակ կարծես մասնագիտություն դարձած լինի, ինչպես խորհրդային առաջին տարիներին տարբեր անձանց մասին ասվում էր՝ «պրոֆեսիոնալ հեղափոխական»: Սա՝ իմիջիայլոց):

Ստեղծված կացության ամբողջ «հմայքն» ու միաժամանակ զավեշտն այն է, որ Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման հնարավոր որոշմանը կտրուկ դեմ հանդես եկողները քիչ չեն, համենայն դեպս՝ նկատելի են հենց «Իմ քայլում» և ակտիվ համակիրների շրջանում: Միայն ԱԺ փոխնախագահի կարգավիճակ ունեցող Լենա Նազարյանի հայտարարությունն ինչ ասես արժեր, չհաշված մյուս՝ ավելի կտրուկ դրսևորումները:

Վարչապետ Փաշինյանը դա բոլորից լավ տեսավ և զգաց, ու որոշակի հետքայլ արեց թվում էր, թե՝ արդեն ընդունած որոշումից: Ու դա տեսան բոլորը: Հրապարակ բերվեց «Հայաստանի հավասարակշռված շահի» և այդ շահը պաշտպանելու թեզը: Բայց այստեղ նրբությունն այն է, որ «հավասարակշրված շահը» պաշտպանելով տարված, հանկարծ անհատական քաղաքական հավասարակշռությունդ չկորցնես:

Առավել ևս, երբ դեռ երեկ քեզ ծափահարողները անթաքույց ու առաջին հերթին են պատրաստ քաշել-տանել «թավշյա» վերմակի՝ իրենց հասանելիք կտորը:

Էլ չենք խոսում քաղաքական հակառակորդների մասին, որոնք, օրինակ, միանգամայն հմտորեն ու, պետք է ասել՝ արդյունավետ օգտագործեցին «Իմ քայլի» ներկայացուցիչներից մեկի կոպիտ սայթաքումը՝ «անգրագետ Պողոսի» հետ կապված:

Հատկանշական է, որ Փաշինյանի անմիջական քաղաքական մերձավորները փորձեցին հանրային ընկալման դաշտում «ջրել» այդ ֆրազի բացասական ազդեցությունը, բայց հակառակ էֆեկտ ստացան, արդեն իրենք ու իրենց այդ հնարքի ավելի ծաղրական արձագանք-մեկնաբանություններով, որոնք թեպետ ներկայացվում էին տարբեր օգտատերերի անուններով, բայց արտագրված ու պատճենված էին մեկը մյուսից:

Մի անակնկալ էլ իրենց համար թերևս այդ հակառակ էֆեկտն է, չնայած կոնկրետ դրա մեջ՝ անակնկալ բան ընդհանրապես չկա: Ամեն ինչ շատ պարզ է. թեպետ «թավշյա» եղանակով, բայց ցնցումային ճանապարհով իշխանության եկած վարչապետական թիմը կորցրել է այն հետհեղափոխական ժամանակը, երբ կարելի էր ցանկացած ոչ պոպուլյար, կտրուկ ռեֆորմիստական որոշում կայացնել ու ստանալ աջակից բազմության միահամուռ «այո-ո՜…»-ներն ու «կեցցե՛ մեր իմաստուն առաջնորդը» կարգի բացականչություններ: Հիմա, որքան էլ դա տրիվիալ հնչի՝ իրավիճակ է փոխվել: Ամենից կարևորը՝ մեծամասամբ նպաստավոր հանրային ընկալման միջավայրն է փոխվել:

Իհարկե, կարելի է տարբեր գործողությունների դիմել, ինչպես, օրինակ, ֆինանսների նախարար ու ՊԵԿ նախկին ղեկավար Գագիկ Խաչատրյանին ձերբակալելը կամ նման մի բան: Բայց նույնիսկ եթե ավելի հնչեղ ձերբակալություններ լինեն, միևնույնն է, հանրային ընկալման, ընդհանուր տրամադրությունների վրա դրանց ազդեցությունը խիստ կարճաժամկետ է լինելու: