ԵՄ-Ադրբեջան գազային համաձայնությունն ու միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունների արձագանքը

20.07.22 | 11:09

ԵՄ-Ադրբեջան գազային փոխհարաբերությունները տեղափոխվեցին նոր փուլ. նրանց միջև էներգետիկ ոլորտում ռազմավարական գործընկերության փոխըմբռնման արդեն երրորդ հուշագիրը ստորագրվեց: Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև շարունակվող պատերազմի ֆոնին Բաքուն առաջին անգամը չէ, որ հայտարարել է, որ պատրաստվում է ավելացնել գազի մատակարարումը դեպի Եվրոպա՝ որպես այլընտրանք ռուսական գազին: Նրանց կողմից արված հայտարարություններն ու Ադրբեջանի հետ հուշագրի ստորագրումը տարբեր մեկնաբանությունների տեղի տվեց: Քննադատական ալիք բարձրացրին Միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունները, ինչի մասին գրեց Բրիտանական The Guardian-ը` հղում անելով Human Rights Watch իրավապաշտպան կազմակերպությանը:

Human Rights Watch-ի Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի գծով տնօրեն Ֆիլիպ Դամը նշել է, որ Ադրբեջանը նավթն ու գազն օգտագործում է ԵՄ-ին հիմնարար իրավունքների հարցերում լռեցնելու համար:

«Իրականությունն այն է, որ Ադրբեջանական իշխանությունները հայտնի են նրանով, որ քաղացիական ակտիվիստների հարցերը լուծում են, հատկապես, երբ հարցը վերաբերվում է կոռուպցիային, նավթին և գազին»,-նշել է ֆիլիպ Դամը:

Human Rights Watch-ի տվյալներով՝ մարտ ամսին ընդդիմության մոտ 40 առաջնորդ և լրագրողներ ադրբեջանական բանտերից ազատ են արձակվել, բայց դեռ տասնյակները մնում են անազատության մեջ: Կազմակերպության ունեցած տվյալներով՝ այդ մարդիկ ենթարկվում են խոշտանգումների:

Բրիտանական The Guardian-ը, հղում անելով Human Rights Watch իրավապաշտպան կազմակերպությանը, գրել է, որ ԵՄ-ը չպետք է հուշագիր կամ երկկողմ համաձայնագիր կնքեր Ադրբեջանի հետ՝ առանց քաղաքական բարեփոխումների պահանջ ներկայացնելու։ Միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպության գնահատմամբ` ԵՄ-ը Բաքվից պետք է պահանջեր ազատ արձակել բազմաթիվ քաղբանտարկյալներին, փոխել հասարակական կազմակերպությունների և լրատվամիջոցների խիստ սահմանափակումների վերաբերյալ օրենքները։

The European commission president. Ursula von der Leyen, stands alongside Azerbaijan’s Ilham Aliyev, who has presided over rampant corruption and repression.

Նշենք, որ 2022 հուլիս 18-ին Բաքվում Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի և Իլհամ Ալիևի հանդիպումից հետո, վերջինս հայտարարությամբ հանդես եկավ՝ նշելով, որ Բրյուսելի հետ կյանքի կոչված էներգետիկ ծրագրերը արդեն իսկ լիովին փոխել են Եվրոպայի էներգետիկ քարտեզը:

«Այսօրվա հուշագիրը, որը երրորդն է, առանձնահատուկ ճանապարհային քարտեզ է ապագայի համար: Ես վստահ եմ, որ սա ձեռքբերումների սկիզբն է, քանի որ մենք կյանքի ենք կոչել նախկինում ծրագրված բոլոր նախագծերը», - ասել է Ալիևը՝ հավելելով, որ աշխատում են Եվրամիություն-Ադրբեջան նոր համաձայնագրի շուրջ, ինչը առաջիկա ամիսների համար է և մեծ ներդրում կլինի իրենց երկկողմ համագործակցության մեջ:

Հուշագրի ստորագրմանը հաջորդող ասուլիսի ժամանակ Ալիեւի կողքին կանգնած՝ ֆոն դեր Լյայենն ասել է, որ ԵՄ-ն դիվերսիֆիկացվում է՝ հրաժարվելով Ռուսաստանից, ավելացնելով, որ ուրախ է, որ Ադրբեջանը մտնում է հուսալի գործընկերների շարք։ «Դուք իսկապես կարեւոր էներգետիկ գործընկեր եք մեզ համար, եւ դուք միշտ հուսալի եք եղել»։

«Մինչև Ուկրաինայի նկատմամբ զավթողական պատերազմը Ռուսաստանը վստահելի էներգետիկ գործընկեր չէր: Այդ պատճառով էլ Եվրամիությունը կենտրոնացել է Ռուսաստանից բացի, էներգիայի հավելյալ աղբյուրների դիվերսիֆիկացիայի վրա և սկսել է աշխատել ավելի հուսալի գործընկերների հետ: Ուրախ եմ, որ Ադրբեջանը նրանց շարքում է, ում մենք վստահում ենք», - նշել է նա: