Դեկտեմբերի 6-ին Արամ Խաչատրյան համերգասրահում տեղի կունենա կոմպոզիտոր, ՀՀ Արվեստի վաստակավոր գործիչ, «Երևանյան հեռանկարներ» միջազգային երաժշտական փառատոնի հիմնադիր նախագահ և գեղարվեստական ղեկավար Ստեփան Ռոստոմյանի 60-ամյակին նվիրված հոբելյանական երեկոն:
Համերգին մասնակցում են Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, «Հովեր» պետական կամերային երգչախումբը, Վահագն Հայրապետյան ջազ տրիոն, սոպրանո Հենրիետտա Հարությունովան, դաշնակահար Արթուր Ավանեսովը:
Հոբելյանական երեկոն ղեկավարելու են դիրիժոր Էդուարդ Թոփչյանը և բրիտանացի դիրիժոր Դևիդ Դեվիսը: Ծրագրի ռեժիսորն է Արամ Սուքիասյանը:
Համերգային ծրագրում կհնչեն Ստեփան Ռոստոմյանի Սիմֆոնիա թիվ 1, Սիմֆոնիա թիվ 3, Տաղ հրեշտակային, Սիմֆոնիա թիվ 4 ստեղծագործությունները:.jpg?1480238604932)
Ստեփան Ռոստոմյանի կենսագրությունը
Ստեփան Ռոստոմյանը միջազգայնորեն ճանաչված հայ կոմպոզիտոր է, ում ստեղծագործությունները կատարվում և հեռարձակվում են աշխարհով մեկ: Նա մեր օրերի երաժշտական և հասարակական կյանքի կարևոր դերակատարներից է՝ որպես կոմպոզիտոր, դասախոս, գիտնական և հասարակական գործիչ:
Ծնվել է Վանաձորում 1956 թվականին: Ուսանել է Երևանի Ռ. Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի ջութակի բաժնում (պրոֆ. Արամ Շամշյանի դասարան), այնուհետև ընդունվել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ստեղծագործական բաժին, որտեղ սովորել է 1976-1980 թթ. Ալեքսանդր Հարությունյանի, Ղազարոս Սարյանի և Ավետ Տերտերյանի դասարաններում: Դեռևս ուսանողական տարիներին կոմպոզիտոր Ավետ Տերտերյանը բարձր էր գնահատել Ռոստոմյանի տաղանդը` անվանելով նրան «նվագախմբային գրելաձևի վարպետ»:
Կոմպոզիտորի միջազգային վերելքը սկսվեց 1989թ-ից, երբ ողջ Խորհրդային միությունից ընտրվեց՝ գրելու ստեղծագործություններ Գլազգոյի «Նյու Բեգիննինգ» փառատոնի համար: Ժամանակակից երաժշտության մեծածավալ փառատոնում ներկայացված էին աշխարհի առաջատար կոմպոզիտորներից շատերը. Քսենակիսը, Գուբայդուլինան, Շնիտկեն, Կանչելին, Սումերան, Սիլվեստրովը: Թիվ 2 Փողային կվինտետը և Երրորդ սիմֆոնիան, որը գրվել էր Գլազգոյի համալսարանի էլեկտրո ակուստիկ երաժշտության ստուդիայում, ստացան սենսացիոն արձագանք՝ համարվելով այդ երկրի վերջին տարիների մշակութային մեծագույն հաջողություններից: «Հերալդը» որակավորեց Ռոստոմյանի ստեղծագործությունները որպես «փառատոնի բացարձակ գագաթնակետ, որը ցնցեց մարդկանց ոտքից գլուխ»: Հաջողությանը հաջորդեցին նոր ստեղծագործություններ գրելու պատվերները, որոնց կատարումները ևս ուղեկցվեցին նախադեպը չունեցող ընդունելությամբ: Ռոստոմյանը հազվագյուտ օտարազգի կոմպոզիտոր էր, ում Շոտլանդական արվեստների խորհուրդը չորս անգամ պատվիրել է գրել ստեղծագործություններ `Սիմֆոնիա թիվ 3, Սիմֆոնիա թիվ 4, Փողային կվինտետ թիվ 2, «Տաղ Հրեշտակային»: Նա նաև հանդես է եկել դասախոսություններով Գլազգոյի և Էդինբուրգի համալսարաններում: Ռոստոմյանն արժանացել էր հատուկ մեծարանքի վերոնշյալ քաղաքների իշխանավոր` Լորդ Պրովոստի կողմից:
Սեփական երկիրը կառուցելու նախանձախնդրությամբ լցված՝ Ռոստոմյանը, հրաժարվելով օտար երկիր ներկայացնող կոմպոզիտորի փայլուն կարգավիճակից, ստեղծագործական հաջողությունների ահռելի ներուժն ու նվաճումները որոշեց բերել Հայաստան՝ ցանկանալով իր երկրում ստեղծել արդի մշակութային մեխանիզմներ և սկսեց իրագործել Երևանը ժամանակակից գերհզորների կողքին տեսնելու անհավանական գաղափարը:
Այդ տեսլականով նա, իր առաջին խոշոր հոնորարով Բրիտանիայում ձեռք բերված համակարգչային սարքավորումներով, հիմնեց Երևանի կոնսերվատորիայի էլեկտրոակուստիկ երաժշտության դասարանը: 1999թ.-ին հիմնադրեց «Հայ ժամանակակից երաժշտության», իսկ մեկ տարի անց` «Հայ երաժշտական ինֆորմացիոն կենտրոնները», որոնք սկսեցին լայնածավալ աշխատանք կատարել և աջակցել հայ կոմպոզիտորների և կատարողներին՝ միջազգային ասպարեզում քայլեր անելուն:
Ռոստոմյանը Հայաստանի նորագույն պատմության մեջ հիմնեց առաջին միջազգային փառատոնը` «Քսանմեկի հեռանկարները», որը նոր էջ բացեց մեր երկրի մշակութային պատմության մեջ՝ դառնալով բարձր արվեստի խորհրդանիշ և երկրի այցեքարտ: Գեղարվեստական ղեկավարի անզիջում որակային քաղաքականության և անսահման ջանքերի շնորհիվ «Հեռանկարներն» այսօր Եվրոպայի առաջատար փառատոներից մեկն է, որը Հայաստան բերեց աշխարհի լավագույն նվագախմբերը, դիրիժորներին, մենակատարներին, որոնցից շատերը առաջին անգամ էին ողջ տարածաշրջանում:
2001թ.-ին Ռոստոմյանը իրականացրեց «Քրիստոնյա Հայաստան» դասական և «Համաքրիստոնեական մշակույթ» հոգևոր երաժշտության միջազգային փառատոները և գիտաժողովը, նույն տարի գրեց «Մուտք» մոնոօպերան` Լոնդոն Սինֆոնիետայի պատվերով: Օլեգ Կոգանի պատվիրած ջութակի կոնցերտը, որը մնաց անավարտ մեծ ջութակահարի կյանքից հեռանալու պատճառով, ավարտվում է Յուրի Բաշմետի և Նատալյա Գուտմանի համար: Ռոստոմյանը հեղինակ է մեծակտավ սիմֆոնիկ, կամերային, վոկալ և գործիքային ստեղծագործությունների: Նա նաև գրել է երաժշտություն կինոյի և թատրոնի համար, համագործակցել ռեժիսորներ Արա Վահունու, Խորեն Աբրահամյանի, Գեորգի Փարաջանովի, Վիգեն Չալդրանյանի, Իգոր Կալյադինի և այլոց հետ: Ռոստոմյանի երաժշտությունը հնչում է Խորեն Աբրահամյանի «Խոր Վիրապ» ներկայացման մեջ, որը բեմադրվեց 2001թ.-ին` Հայաստանում Քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն հռչակման 1700-ամյա տարելիցի կապակցությամբ:
Կոմպոզիտորի Չորրորդ սիմֆոնիան բացում էր Բելգրադի ժամանակակից երաժշտության փառատոնը` ֆրանսիացի դիրիժոր Լորան Կունիոյի և Բելգրադյան ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հետ: Նույն գործի կատարումը Երուսաղեմի օպերային թատրոնում Երուսաղեմի սիմֆոնիկ նվագախմբով դարձյալ հիշարժան էր և ուղեկցվել էր իսրայելացի երաժշտագետների բարձրագոչ կարծիքներով:
Առանձնահատուկ հաջողություն ունեցան և մեծ հասարակական արձագանքի արժանացան «Տաղ հրեշտակային» և «Սիմֆոնիա թիվ 3» ստեղծագործությունների ամերիկյան պրեմիերաները` 2012թ.-ին Լոս Անջելեսում (սոպրանո` Գրեմմի բազմակի նոմինանտ Տոնի Առնոլդ), ինչպես նաև` թիվ 2 Փողային կվինտետի կատարումները 2014թ.-ին Իտալիայում` Էմիլիա Ռոմանիա և Սլովենիայում` Լյուբլիանայի 61-րդ փառատոներում: Ռոստոմյանի ստեղծագործությունները բազմաթիվ անգամներ կատարվել են Մոսկվայում, Տալինում, Վիլնյուսում դիրիժորներ Վինոգրադովի, Շերվենիկասի, Մըքալինդինի, Վոլքերի, Դևիսի և այլոց կատարմամբ: Նրա ստեղծագործությունները հեռարձակվել են անգլիական, իտալական, ամերիկյան, սլովենական, ռուսական և ֆրանսիական ռադիոալիքներով:
Ռոստոմյանը բազմից հրավիրվել է տարբեր միջազգային սիմպոզիումների և կոնֆերանսների` դասախոսություններ կարդալու հայ արդի և միջնադարյան մշակույթի մասին:
1990-1992թթ. Ռոստոմյանը եղել է Երևանի պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոնի երաժշտական ղեկավարը, իսկ 1980-1984թթ. հանդիսացել է Հայկական ակադեմիական պետական երգչախմբի խորհդատուն:
1989թ.-ից Ռոստոմյանը դասավանդում է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, որի ստեղծագործական ամբիոնի պրոֆեսոր է: Նրա դասարանից են դուրս եկել այօրվա երիտասարդ հայ առաջատար կոմպոզիտորներից շատերը. Արամ Պետրոսյանը, ով արժանացել է Վիեննայի ստեղծագործական մրցույթի միակ գլխավոր մրցանակին, միջազգային ճանաչման արժանացած Արթուր Ավանեսովը, Ա. Խաչատրյանի անվան միջազգային մրցույթի առաջին մրցանակակիր, այժմ Բեռլինի Արվեստի ակադեմիայի ուսանող Ալեքսանդր Իրադյանը՝ այլոց շարքում:
Միջազգային ասպարեզում բարձրակարգ հայ երաժիշտներ ունենալու անհրաժեշտությունը ստիպեց Ռոստոմյանին ձեռնամուխ լինել նոր` երաժշտական ակադեմիա ստեղծելու գաղափարի իրականացմանը: Կառույցի գեղարվեստական և շինարարական ծրագրերը վեց տարում ավարտին հասցնելուց հետո՝ 2015թ. ապրիլին, նշվեց ակադեմիայի բացումը, ուր արդեն տեղի են ունեցել տասնյակ վարպետության դասընթացներ և հազվագյուտ հանդիպումներ: Նույն տարի իրականացավ Ռոստոմյանի հեղինակած մեկ այլ նշանակալից ծրագիրը, որը նա անվանեց «Քեզ հետ, Հայաստա՛ն»: Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին նվիրված միջոցառումները համակարգող պետական հանձնաժողովի հետ համատեղ տեղի ունեցան յոթ համերգներ`աշխարհահռչակ նվագախմբերի և մենակատարների մասնակցությամբ` երկրագնդի ամենահեղինակավոր համերգասրահներում. Երուսաղեմի օպերային թատրոն, Տալլինի Սուրբ Հովհաննես տաճար, Բրյուսելի Բոզաղ, Նյու Յորքի Քարնեգի հոլ, Լոնդոնի Կադոգան, Հռոմի Սանտա Չեչիլիա, Վիեննայի Մուզիքֆերայնի մեծ դահլիճ:
Կյանքի կոչվեց ևս մի գաղափար, որը նախատեսում էր աշխարհին ներկացնել Մեծն Կոմիտասի ֆենոմենը` իր ողջ հզորությամբ: Նախաձեռնվեց Կոմիտասի ստեղծագործությունները հնչեցնել մեծ սիմֆոնիկ նվագախմբերի կատարմամբ, և Բելգիայի ազգային նվագախմբի և աշխարհահռչակ երաժիշտներ Միշա Մայսկիի և Մաքսիմ Վենգերովի նոր ձևաչափով կատարումները դարձան անմոռանալի տպավորություն բոլոր ներկաների համար և տվեցին գաղափարը զարգացնելու առիթ: Շարունակելով հայկական մշակույթի և մեր ազգին հուզող հարցերի միջազգային հանրահռչակման գաղափարը՝ 2016թ.-ի գարնանը Ռոստոմյանը հիմնեց հոգևոր երաժշտության փառատոն, որի բացումը տեղի ունեցավ ապրիլի 26-ին Էստոնիայի ազգային արական երգչախմբի հայերեն լեզվով ծրագրի կատարմամբ` Բյուրականի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու բակում:
Մեկ այլ միջազգային նշանակության ծրագիր է այժմ նախագծվում Ռոստոմյանի կողմից. դա պատմության մեջ երբևէ եղած ամենաականավոր ջութակի ուսուցիչ, մի քանի հռչակավոր ջութակահարների սերնդի կրթող հայազգի Իվան Գալամյանի լարայինների դպրոցի հիմնում է Հայաստանում: Արդեն գծագրվում են դահլիճի և դպրոցի նախագիծը և նախապատրաստվում վերջինիս գեղարվեստական և ծրագրային մասը:
2009թ. Ստեփան Ռոստոմյանին շնորհվել է ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործչի կոչում, նա ստացել է նաև ՀՀ Մշակույթի նախարարության և Երևանի քաղաքապետարանի Ոսկե մեդալներ: Ռոստոմյանը Եվրոպական գիտությունների միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս է 2006թ.-ից: Նա արժանացել է Ալբերտ Շվեյցերի շքանշանին (2005թ., Հաննովեր), ստացել «Պետրոս Առաջին» շքանշանը (2006թ., Մոսկվա), Լեոնարդո դա Վինչի շքանշանը (2009թ.):
Ռոստոմյանը միջազգային լայն ճանաչման արժանացած կոմպոզիտոր է, ում ստեղծագործությունները շարունակաբար հնչում են աշխարհի տարբեր վայրերում. 2017թ.-ի հունվարին Հռոմի օպերային թատրոն, ապրիլին` Թել Ավիվ և Գերմանիայի Ռեհնլանդպֆալ քաղաք, մայիսին` Նյու Յորք, սեպտեմբերին` Մոսկվա, հոկտեմբերին` Լոնդոն և այլուր:
Ստեփան Ռոստոմյանը ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամ է 1984թ.-ից: Նա ընդգրկված է Մոսկվայում լույս տեսած «Ժամանակակից երաժշտություն» տեղեկագրքում, ինչպես նաև այլ միջազգային հանրագիտարաններում:
Ռոստոմյանը մեկն է Քսաներորդ դարի աշխարհի շուրջ 500 առաջատար կոմպոզիտորներից, ում կյանքը և գործունեությունը ներառված է Ժամանակակից կոմպոզիտորների տեղեկատու գրքում (Gale Research International):
12:28
12:06
11:33
11:08
10:28
10:03
09:26
09:05
14:05
11:35
11:16
10:58
10:45
10:24
10:05
09:24
09:08
16:28
16:13
10:29
| երկ | երք | չրք | հնգ | ուրբ | շբթ | կրկ | |
| 1 | |||||||
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | ||
09:44
09:18
09:02
09:39
09:18
09:02
09:55
09:42
09:18
09:02
09:34
09:18
09:02
09:38
09:19
09:02
09:52
09:36
09:19
09:02
09:36
09:15
09:02
09:36
09:19
09:13
09:01
09:47
09:35
09:17
09:02
09:33
09:16
09:02
09:48
09:34
09:16
09:02
09:49
09:36
09:15
09:55
09:42
09:33
09:19
09:02
09:44
09:35
09:17
09:47
