ԼՂՀ-ում աղքատ է բնակչության 22.8 տոկոսը

16.12.16 | 17:39

Արցախի Հանրապետության Ազգային վիճակագրական ծառայությունն այսօր՝ դեկտեմբերի 16-ին, ներկայացրել է 2015 թվականի տնային տնտեսությունների կենսապայմանների ամբողջացված հետազոտության հիմնական արդյունքները:

Ազգային վիճակագրական ծառայությունը 2015թ.-ին ԼՂՀ-ի 1620 տնային տնտեսություններում, որից 756-ը՝ քաղաքային եւ 864-ը՝ գյուղական բնակավայրերից, միջազգայնորեն ընդունված մեթոդաբանությամբ, անցկացրել է տնային տնտեսությունների կենսապայմանների ամբողջացված հետազոտություն (ՏՏԿԱՀ): Ըստ հետազոտության արդյունքների՝ ԼՂՀ-ում աղքատ է բնակչության 22.8 տոկոսը, որից ծայրահեղ աղքատ՝ 6.5 տոկոսը, նախորդ տարվա համապատասխանաբար՝ 26.2 եւ 6.0 տոկոսի փոխարեն: Այսինքն՝ 2014թ.-ի համեմատ 2015թ.-ին Արցախում աղքատությունը նվազել է 3.4 տոկոսով:

Քաղաքային բնակավայրերում աղքատները կազմել են 26.2 տոկոս, իսկ գյուղական բնակավայրերում՝ 19.1 տոկոս, այսինքն՝ աղքատների եւ ծայրահեղ աղքատների մեծ մասը (60.4%) քաղաքաբնակներ են: Նման ցուցանիշները ցույց են տալիս, որ բնամթերային գյուղատնտեսությունը կարեւոր դեր ունի շատ մարդկանց աղքատությունից դուրս բերելու գործում:

2015թ.-ին աղքատության ընդհանուր եւ ծայրահեղ աղքատության գծերը, արտահայտված մեկ չափահաս անձի հաշվով, մեկ ամսվա համար գնահատվել են` 35881 դրամ (կամ 75.1 ԱՄՆ դոլար) եւ 24284 դրամ (կամ 50.8 ԱՄՆ դոլար):

2015թ.-ին աղքատության սրությունը եղել է 1.7%, խորությունը՝ 5.2%:

Աղքատությունը դիտարկվել է ըստ սպառման եւ եկամտի ցուցանիշների. Ըստ հետազոտության արդյունքների՝ եկամտի ցուցանիշի հիման վրա գնահատված աղքատության մակարդակը մոտ 1,3 անգամ գերազանցում է սպառման ցուցանիշով աղքատության մակարդակը: Միեւնույն ժամանակ ծայրահեղ աղքատության մակարդակը, ըստ եկամտի ցուցանիշի, 1,2 անգամ գերազանցում է սպառման ցուցանիշով ծայրահեղ աղքատության մակարդակը: Այդ տարբերությունը բացատրվում է հիմնականում սպառման բաշխման համեմատ եկամուտների բաշխման առավել բարձր անհավասարությամբ:

Մինչեւ հինգ տարեկան, 6-9, 15-17 տարեկան երեխաների շրջանում աղքատության մակարդակն ավելի բարձր է այլ տարիքային խմբերի համեմատ: 45-49 տարիքային խմբերում 2015թ.-ին աղքատության մակարդակն ամենացածրն է:

Դիտարկելով տնային տնտեսությունների եկամուտների աղբյուրներն ըստ բնակավայրերի` ակնհայտ է դառնում, որ վարձու աշխատանքից ստացված եկամուտների կարեւորությունը մեծ է հատկապես քաղաքաբնակների համար, որտեղ այն 2015թ.-ին կազմել է ամբողջական եկամուտների 62.4%-ը, 2014թ.-ի 58.5%-ի փոխարեն:

2015թ. հետազոտության արդյունքներով պարզվել է, որ բնակչությունը առողջության առաջնային պահպանման ծառայություններին քիչ է դիմում եւ դրա հիմնական պատճառն ինքնաբուժումն է` 61.1%:

Ըստ ՏՏԿԱՀ արդյունքների՝ 2015թ.-ին կենսաթոշակները, որպես եկամտի աղբյուր, նշել է հարցվածների 55.0%-ը: Եթե դադարեցվի սոցիալական տրանսֆերտների (կենսաթոշակներ եւ դրամական սոցիալական աջակցություն) վճարումը, իսկ աղքատ բնակչությունը չկարողանա այլ աղբյուրների հաշվին փոխհատուցել այդ կորուստը, ապա աղքատության եւ ծայրահեղ աղքատության մակարդակները զգալիորեն կաճեն . աղքատության մակարդակը 22.8%-ից կբարձրանա 45.6%-ի, աղքատներն ավելի կաղքատանան, քանզի աղքատության խորությունը՝ աղքատության գծի նկատմամբ նրանց միջին սպառման պակասուրդը 5.2%-ից կկազմի 23.9%:

Աղքատությունը բազմաբնույթ է եւ այն կարող է չափվել եւ´ օբյեկտիվ, եւ´ սուբյեկտիվ մոտեցումներով: ԼՂՀ-ում մեկ չափահասին համարժեք սպառման ագրեգատի հիման վրա հաշվարկված կենսամակարդակի օբյեկտիվ գնահատականի (22.8%) համեմատ, սուբյեկտիվ գնահատականներն (իրենց բարեկեցության վերաբերյալ անհատների անձնական տեսակետ¬ները) ավելի ցածր են (3.3% ): Իրենց ծայրահեղ աղքատ են համարել 0.6%-ը` 6.5% մեկ չափահասին համարժեք սպառման ցուցանիշով գնահատված ծայրահեղ աղքատության մակարդակի համեմատ:

Անհավասարությունը գնահատվում է ողջ բնակչության համար: Ջինիի գործակցի միջոցով գնահատված անհավասարության ցուցանիշները վկայում են, որ ԼՂՀ-ում բնակչության բեւեռացումն, ըստ եկամուտների ցուցանիշի, ավելի խորն է սպառման ագրեգատի ցուցանիշի համեմատ: 2015թ.-ին սպառման անհավասարությունը, որը չափվում է Ջինիի գործակցով, կազմել է 0.258, 2014թ-ի 0.263-ի փոխարեն: Ըստ ամբողջական եկամուտների` անհավասարությունը կազմել է 0.307՝ 2014թ. է 0.380-ի դիմաց: