ARM | RUS |

Իրանն այսօր ընտրություն է կատարում ազատական ու պահպանողական քաղաքական կուրսի միջեւ

19.05.17 | 10:47

Իրանի Իսլամական հանրապետությունում այսօր անկացվում են նախագահական ընտրություններ։ Դրանք կլինեն 12-րդ ընտրությունները 1979-ից սկսած, երբ երկրում տեղի է ունեցել իսլամական հեղափոխություն, որի արդյունքում տապալվել է միապետությունը ու ներդրվել կառավարման հանրապետական ձեւը։

Ըստ 1979-ին ընդունված սահմանադրության Իրանը իսլամական հանրապետություն է։ Պետության ղեկավարը հոգեւոր առաջնորդն է (ռահբար կամ ֆակիհ) ։Նա վերահսկում է օրենսդրական, գործադիր ու դատական իշխանությունները ու ընտրվում ցմահ հատուկ մարմնի՝ Փորձագետների խորհրդի կողմից։

Նախագահը իր նշանակությամբ պետության երկրորդ պաշտոնական դեմքն է։ Նա պատասխանատու է սահմանադրության կատարման համար, ղեկավարում է գործադիր իշխանությունը, նշանակում նախարարներին ու նրանց թեկնածությունները հաստատման ներկայացնում մեջլիսին, զեկուցում է մեջլիսին կառավարության գործողությունների մասին, միջազգային պայմանագրեր ու համաձայնագրեր կնքում իրանական կառավարության անունից, պատասխանատվություն կրում բյուջեի պլանավորման ու կատարման համար։

Իրանի նախագահն ընտրվում է համընդհանուր ուղիղ քվեարկությամբ չորս տարի ժամկետով ու կարող է հաջորդաբար առավելագույնը երկու ժամկետ զբաղեցնել այդ պաշտոնը։

Թեկնածուն պետք է լինի 18 տարեկանից մեծ կրոնական -քաղաքական գործիչ ու համապատասխանի հետեւյալ պահանջներին՝ ունենա իրանական ծագում ու Իրանի քաղաքացիություն, վայելուչ կենսագրություն, պատկանա երկրի պաշտոնական կրոնին ՝ շիականությանը, լինի աստվածավախ, անսասան հավատա Իսլամական հանրապետության հիմունքներին , նաեւ ունենա կազմակերպչական ունակություններ։

Նախագահի թեկնածուն չպետք է միապետության ժամանակներում պետական կառույցներում աշխատանքային փորձ ունենա։ Բացի դրանից թեկնածուն պետք է ունենա առնվազն մագիստրոսի գիտական աստիճան, կամ դրան համարժեք աստիճան ավանդական իսլամական դպրոցներում, նաեւ չունենա դատվածություն։

Ընտրություններն անցկացվում են մեծամասնական համակարգով։ Հաղթանակի համար թեկնածուն պետք է ստանա ձայների բացարձակ մեծամասնությունը (50 տոկոս գումարած 1 ձայն՝ ընտրողների ընդհանուր քանակից)։ Անհրաժեշտության դեպքում մեկ շաբաթ անց անցկացվում է երկրորդ փուլ, որին մասնակցում են ձայների առավելագույն քանակությունը հավաքած երկու թեկնածուները։

Ձայնի իրավունք ունեն Իրանի բոլոր չափահաս քաղաքացիները։ Ներկա ընտրություններում մասնակցելու է ավելի քան 55 մլն ընտրող (Իրանի բնակչությունը 80․8 մլն մարդ է)։

Ընտրություններին մասնակցելու դիմում է ներկայացրել 1636 թեկնածու, այդ թվում 137 կին։ Նրանցից էր նաեւ Իրանի նախկին նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադը , որն անտեսել է թեկնածություն չառաջադրելու մասին Իրանի հոգեւոր առաջնորդ Ալի Համենեի խորհուրդը։

Ընտրապայքարի ֆավորիտ է համարվում Հասան Ռոհանին, որին ըստ հարցումների, պատրաստ է աջակցել ընտրողների 41․6 տոկոսը։ Նրան հաջորդում է այաթոլա Էբրահիմ Ռաիսին, որը կարող է ապավինել ձայների 26․7 տոկոսին։ Ամենաքիչ շանսերն ունեն մշակույթի նախկին նախարար Մոստաֆա Աղա Միրսալիմը (2,8%) ու արդյունաբերության նախկին նախարար Մոստաֆա Հաշեմի Տաբան (1,2%)։

Ռոհանին Արեւմուտքի հետ կապերի հարթման կողմնակիցն է, եթե դա չի վնասում իր երկրի շահերին, կարող է նույնիսկ լիբերալ կոչվել՝ այնքանով որքանով այդ հասկացությունը առհասարակ կիրառելի է իրանցի քաղաքական գործիչների հանդեպ։ Ռաիսին պահպանողական է, «Աստան Քուդս Ռազավիի» իրանական ամենահզոր բարեգործական հիմնադրամի ղեկավարը։ Նա քննադատում է ներկա իշխանություններին, առաջին հերթին՝ իրանական միջուկային ծրագրի մասին գործարքը, հավաստիացնելով, որ Թեհրանը վրիպել է, որ պետք չէր Արեւմուտքին ընդառաջ որեւէ կամավոր քայլեր անել այս հարցում, քանի դեռ «կտրոնը չէր կանխիկացվել»՝ այսինքն պատժամիջոցները չէին չեղարկվել։

Ռոհանիի ու Ռաիսիի շնորհիվ Իրանում հիմա ամենատարածված գույներն են դարձել մանոշակագույնն ու կանաչը։ Ռոհանիի կողմնակիցները հանրահավաք են անցկացնում մանուշակագույն պաստառներով (այդ գույնը Իրանում կապակցված է խավարման ժամանակ արեւի գույնից կախված ապագայի կանխատեսումների հետ)։ Իսկ Ռաիսիի կողմնակիցները կանաչն են ընտրել։ Ընդ որում Իրանում կանաչը ասոցացվում է ո չ այնքան իսլամի, որքան 2009-ի բողոքի ցույցների հետ՝ նախագահ Ահմադինեժադի երկրորդ ժամկետի դեմ։ Չնայած Ռաիսին խոստանում է կանաչին վերադարձնել դրա հիմնական նշանակությունը, որը կապակցված է Մարգարեի խորհրդանիշներից մեկի հետ։


Ինչ անել Ամանորին չթունավորվելու համար

Ինչ անել Ամանորին չթունավորվելու համար

09:02

2026 թվականին էլեկտրաէներգիայի սակագները սպառողների համար կմնան անփոփոխ

2026 թվականին էլեկտրաէներգիայի սակագները սպառողների համար կմնան...

14:45

«Անհնար է նկարագրել այն զգացումը, որը կարելի է ունենալ այդպիսի մարդուն ճաղերի հետևում տեսնելիս». պատգամավորը տեսակցել է Աշոտ Մինասյանին

«Անհնար է նկարագրել այն զգացումը, որը կարելի է ունենալ այդպիսի մարդուն ճաղերի հետևում տեսնելիս»....

14:27

Նիկոլ Փաշինյանը հասկացել է, որ Վանեցյանն ուժեղացնում է իր դիրքերը և որոշել է կալանավորել Խաչիկ Գալստյանին ու Արամ Քոչարյանին. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան

Նիկոլ Փաշինյանը հասկացել է, որ Վանեցյանն ուժեղացնում է իր դիրքերը և որոշել է կալանավորել Խաչիկ...

14:06

Նոր տարվա կապակցությամբ Վլադիմիր Պուտինը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին, նաև՝ Ռոբերտ Քոչարյանին ու Սերժ Սարգսյանին

Նոր տարվա կապակցությամբ Վլադիմիր Պուտինը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին, նաև՝ Ռոբերտ Քոչարյանին...

14:05

Սևանա լճի ափամերձ 11 հողամասերում ապամոնտաժվել է 20-ից ավելի շենք-շինություն

Սևանա լճի ափամերձ 11 հողամասերում ապամոնտաժվել է 20-ից ավելի...

13:33

2026-ը մեր պետության համար բեկումնային տարի է լինելու. համոզված եմ՝ շատերդ վերագտել եք հարկ վճարելու առաքելությունը. ՊԵԿ նախագահ

2026-ը մեր պետության համար բեկումնային տարի է լինելու. համոզված եմ՝ շատերդ վերագտել եք հարկ...

12:09

Վստահ եմ՝ ունենալու ենք երկիր, որի մասին երազում ենք. Արթուր Վանեցյան (տեսանյութ)

Վստահ եմ՝ ունենալու ենք երկիր, որի մասին երազում ենք. Արթուր Վանեցյան...

11:52

Ժաննա Անդրեասյանն այս տարվա վերջին աշխատանքային այցն է կատարել Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր

Ժաննա Անդրեասյանն այս տարվա վերջին աշխատանքային այցն է կատարել Հայոց ցեղասպանության...

11:24

Վերջին 3 օրում հանրապետությունում տեղի է ունեցել ճանապարհատրանսպորտային 748 պատահար

Վերջին 3 օրում հանրապետությունում տեղի է ունեցել ճանապարհատրանսպորտային 748...

11:05

Վերջին 3 օրում հանրապետությունում տեղի է ունեցել ճանապարհատրանսպորտային 748 պատահար

Վերջին 3 օրում հանրապետությունում տեղի է ունեցել ճանապարհատրանսպորտային 748...

11:05

Մայր Տաճարը լուռ ու վեհ և միաժամանակ՝ կանչող

Մայր Տաճարը լուռ ու վեհ և միաժամանակ՝ կանչող

10:51

2025 թվականի հունվար-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում ՀՀ պետական բյուջեն կատարվել է 265.4 մլրդ դրամ պակասուրդով

2025 թվականի հունվար-նոյեմբեր ամիսների ընթացքում ՀՀ պետական բյուջեն կատարվել է 265.4 մլրդ դրամ...

10:23

ԳՇ պետը դիրքերում հերթապահություն իրականացնող զինանձնակազմին հանձնել է արժեքավոր նվերներ

ԳՇ պետը դիրքերում հերթապահություն իրականացնող զինանձնակազմին հանձնել է արժեքավոր...

10:09

Խաչիկ Գալստյանի նկատմամբ քաղաքական հետապնդումները մեր երկրում բռնապետության կառուցման տրամաբանության մեջ են. Տիգրան Աբրահամյան

Խաչիկ Գալստյանի նկատմամբ քաղաքական հետապնդումները մեր երկրում բռնապետության կառուցման...

09:49

«Հայրենիք» կուսակցության գլխավոր քարտուղար Խաչիկ Գալստյանը ձերբակալվել է

«Հայրենիք» կուսակցության գլխավոր քարտուղար Խաչիկ Գալստյանը ձերբակալվել...

09:28

Փակ ճանապարհներ կան, բուք է ու ձյուն

Փակ ճանապարհներ կան, բուք է ու ձյուն

09:02

Նորավանքի ճանապարհին մեքենաներ են բախվել

Նորավանքի ճանապարհին մեքենաներ են բախվել

17:05

Հայաստան մեկնած որոշ ինքնաթիռներ «Զվարթնոց» կժամանեն ուշացումով

Հայաստան մեկնած որոշ ինքնաթիռներ «Զվարթնոց» կժամանեն...

16:46

ՔԿՀ–ներում դատապարտյալների համար հանձնուքները կընդունվեն մինչև դեկտեմբերի 30-ը՝ ժամը 17։00

ՔԿՀ–ներում դատապարտյալների համար հանձնուքները կընդունվեն մինչև դեկտեմբերի 30-ը՝ ժամը...

16:35

RIOmall
Artioli
երկերքչրքհնգուրբշբթկրկ
1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031

Հայկական մամուլ

«Ժողովուրդ». ՔՊ նախընտրական ծրագրի ընդունումից գրեթե 5 տարի անց՝ միջին կենսաթոշակը ծրագրային նպատակից ցածր է մոտ 20%-ով

«Ժողովուրդ». ՔՊ նախընտրական ծրագրի ընդունումից գրեթե 5 տարի անց՝ միջին կենսաթոշակը ծրագրային...

09:52

«Հրապարակ». Արցախի թեմի առաջնորդն իր վախերի պատանդն է դարձել

«Հրապարակ». Արցախի թեմի առաջնորդն իր վախերի պատանդն է...

09:36

«Հրապարակ». ՔՊ վարչությունը գրանցել է Անդրանիկ Քոչարյանի թեկնածությունը` ՔՊ հաջորդ պառլամենտի թեկնածուների թվում

«Հրապարակ». ՔՊ վարչությունը գրանցել է Անդրանիկ Քոչարյանի թեկնածությունը` ՔՊ հաջորդ պառլամենտի...

09:19

«Փաստ». Հայ առաքելական եկեղեցում ոչ մի պառակտում տեղի չի ունենում, չնայած Փաշինյանի կողմնակիցների ջանքերին

«Փաստ». Հայ առաքելական եկեղեցում ոչ մի պառակտում տեղի չի ունենում, չնայած Փաշինյանի կողմնակիցների...

09:02

«Ժողովուրդ». Կատարվել է առերես հարցաքննություն

«Ժողովուրդ». Կատարվել է առերես հարցաքննություն

09:36

«Հրապարակ». Հայկ Կոնջորյանը կտրվել է գետնից

«Հրապարակ». Հայկ Կոնջորյանը կտրվել է գետնից

09:15

«Իրավունք». ՔՊ-ական մերժվածներն արդեն պատերի տակ դժգոհում են. ովքեր են «դաբրո» ստանում Փաշինյանից

«Իրավունք». ՔՊ-ական մերժվածներն արդեն պատերի տակ դժգոհում են. ովքեր են «դաբրո» ստանում...

09:02

«Փաստ». Փաշինյանը մարդկանց տանում է բախումների, որ «հոգին փառավորվի»

«Փաստ». Փաշինյանը մարդկանց տանում է բախումների, որ «հոգին...

09:36

«Ժողովուրդ». Ինչ է սպասվում Արցախի նախագահ Շահրամանյանին. հնարավոր է մեղադրանք առաջադրվի

«Ժողովուրդ». Ինչ է սպասվում Արցախի նախագահ Շահրամանյանին. հնարավոր է մեղադրանք...

09:19

«Ժողովուրդ». Արտախորհրդարանական պայմանավորվածություններ՝ 2026-ին ընդառաջ

«Ժողովուրդ». Արտախորհրդարանական պայմանավորվածություններ՝ 2026-ին...

09:13

«Փաստ». Ինչի՞ ցուցիչ են խայտառակ թվերը

«Փաստ». Ինչի՞ ցուցիչ են խայտառակ թվերը

09:01

«Ժողովուրդ». Ի՞նչ ունեցվածք ունի մարզպետի՝ երկարամյա ԱԱԾ-ական խորհրդականը

«Ժողովուրդ». Ի՞նչ ունեցվածք ունի մարզպետի՝ երկարամյա ԱԱԾ-ական...

09:47

«Հրապարակ». Միհրան Հակոբյանի ծեծի պատմությունից հնարավոր է «տուժի» գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանը

«Հրապարակ». Միհրան Հակոբյանի ծեծի պատմությունից հնարավոր է «տուժի» գլխավոր դատախազ Աննա...

09:35

«Ժողովուրդ». Հանկարծամահ լինելուց առաջ հարցաքննել էին հրաշագործ բժշկին

«Ժողովուրդ». Հանկարծամահ լինելուց առաջ հարցաքննել էին հրաշագործ...

09:17

«Իրավունք». 10 եպիսկոպոսների հայտարարությունը իրավապահները չեն ուսումնասիրել

«Իրավունք». 10 եպիսկոպոսների հայտարարությունը իրավապահները չեն...

09:02

Տոտալ ձախողում Գյումրիում. «հակապատարագները»՝ կուսակցական ժողովներ

Տոտալ ձախողում Գյումրիում. «հակապատարագները»՝ կուսակցական...

09:33

«Իրավունք». Ինչ են զրուցել ԱԱԾ մեկուսարանում Աղազարյանն ու Սրբազանները. Բացառիկ մանրամասներ

«Իրավունք». Ինչ են զրուցել ԱԱԾ մեկուսարանում Աղազարյանն ու Սրբազանները. Բացառիկ...

09:16

«Փաստ». Կառավարությունը նոր մահակ է պատրաստում՝ «գեղեցիկ» փաթեթավորմամբ

«Փաստ». Կառավարությունը նոր մահակ է պատրաստում՝ «գեղեցիկ»...

09:02

«Ժողովուրդ». Բրյուսովի անվան պետական համալսարանում լարված իրավիճակ է

«Ժողովուրդ». Բրյուսովի անվան պետական համալսարանում լարված իրավիճակ...

09:48

«Հրապարակ». Իշխանությունն ինչ սցենար է գծել եկեղեցու հետ կապված. 2-3 նոր անուն կլսենք

«Հրապարակ». Իշխանությունն ինչ սցենար է գծել եկեղեցու հետ կապված. 2-3 նոր անուն...

09:34

«Փաստ». Կսահմանվի կուսակցությունների տարեկան հաշվետվությունների ստուգման կարգ

«Փաստ». Կսահմանվի կուսակցությունների տարեկան հաշվետվությունների ստուգման...

09:16

«Ժողովուրդ». Կոնջորյանն ու Հովհաննիսյանը 4-րդ անգամ տապալում են ԱԺ աշխատանքները

«Ժողովուրդ». Կոնջորյանն ու Հովհաննիսյանը 4-րդ անգամ տապալում են ԱԺ...

09:02

«Փաստ». Հայտարարագրերի վերլուծման նոր չափորոշիչներ կսահմանվեն

«Փաստ». Հայտարարագրերի վերլուծման նոր չափորոշիչներ...

09:49

«Ժողովուրդ». Երեւանի քաղաքապետարանը էլի գնումներ է արել ՔՊ-ական ավագանու անդամի ընկերությունից

«Ժողովուրդ». Երեւանի քաղաքապետարանը էլի գնումներ է արել ՔՊ-ական ավագանու անդամի...

09:36

«Հրապարակ». Պահանջում են Արցախի թեմի առաջնորդությունից զրկել

«Հրապարակ». Պահանջում են Արցախի թեմի առաջնորդությունից...

09:15

«Ժողովուրդ».  Քրեական ենթամշակույթի կրող «Օրենքով գողերը»` ՔՊ-ի թիրախում

«Ժողովուրդ». Քրեական ենթամշակույթի կրող «Օրենքով գողերը»` ՔՊ-ի...

09:55

«Ժողովուրդ». Առողջապահության ապահովագրության նախագիծը շտապում են ընդգրկել դեկտեմբերի քառօրյա նիստերի օրակարգում

«Ժողովուրդ». Առողջապահության ապահովագրության նախագիծը շտապում են ընդգրկել դեկտեմբերի քառօրյա...

09:42

«Ժողովուրդ». Իշխանությունն արդեն ունի իր համար երկու «սրտի կաթողիկոս». անուններ

«Ժողովուրդ». Իշխանությունն արդեն ունի իր համար երկու «սրտի կաթողիկոս»....

09:33

«Հրապարակ». ՔՊ–ում կարգախոսի փնտրտուք է

«Հրապարակ». ՔՊ–ում կարգախոսի փնտրտուք է

09:19

«Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանը հիասթափված է Ալեն Սիմոնյանից. Պատճառը հայտնի է

«Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանը հիասթափված է Ալեն Սիմոնյանից. Պատճառը հայտնի...

09:02

«Ժողովուրդ». Որն է հաջորդ բուհը. Հակակոռուպցիոն կոմիտեն օպերացիան կշարունակի

«Ժողովուրդ». Որն է հաջորդ բուհը. Հակակոռուպցիոն կոմիտեն օպերացիան...

09:44

«Փաստ». Զիջումները վերածվում են կապիտուլյացիայի, բայց խաղաղություն այդպես էլ չի հաստատվում

«Փաստ». Զիջումները վերածվում են կապիտուլյացիայի, բայց խաղաղություն այդպես էլ չի...

09:35

«Հրապարակ». Դավիթ Տոնոյանին թույլ չեն տալու

«Հրապարակ». Դավիթ Տոնոյանին թույլ չեն տալու

09:17

«Հրապարակ». Ընտրությունների շեմին մոտ 8 հազար մարդու փորձում են իրենց կողմը գրավել

«Հրապարակ». Ընտրությունների շեմին մոտ 8 հազար մարդու փորձում են իրենց կողմը...

09:47

«Ժողովուրդ». Ինչ է հայտարարագրել «Մարտի 1»-ի գործով անցած եւ 2021-ին արդարացված Արարատի համայնքապետ Ավետիսյանը

«Ժողովուրդ». Ինչ է հայտարարագրել «Մարտի 1»-ի գործով անցած եւ 2021-ին արդարացված Արարատի...

09:27

«Հրապարակ». Եկեղեցու վերնախավի դիրքորոշումը կոշտ է եղել

«Հրապարակ». Եկեղեցու վերնախավի դիրքորոշումը կոշտ է...

09:15

«Ժողովուրդ». Ինչ է քննարկվել երեկ Մայր Աթոռում տեղի ունեցած եպիսկոպոսաց ժողովին

«Ժողովուրդ». Ինչ է քննարկվել երեկ Մայր Աթոռում տեղի ունեցած եպիսկոպոսաց...

09:01

«Հրապարակ». ՔՊ–ից ովքեր են առաջադրվել, ովքեր են ոտքը կախ գցել

«Հրապարակ». ՔՊ–ից ովքեր են առաջադրվել, ովքեր են ոտքը կախ...

09:16

«Հրապարակ». Ելքեր են փնտրում պրոֆեսիոնալների ցուցակում ընդգրկվելու համար

«Հրապարակ». Ելքեր են փնտրում պրոֆեսիոնալների ցուցակում ընդգրկվելու...

09:01

«Հրապարակ». Գյումրու ՔՊ կառույցը լուծարվել է. Կարեն Սարուխանյանին պարտադրել են

«Հրապարակ». Գյումրու ՔՊ կառույցը լուծարվել է. Կարեն Սարուխանյանին պարտադրել...

09:55

«Ժողովուրդ». Գործընթացը սառեցվել է. կրճատումների պատճառով բունտ կարող էր հասունանալ

«Ժողովուրդ». Գործընթացը սառեցվել է. կրճատումների պատճառով բունտ կարող էր...

09:44

«Հրապարակ». Երկու ամսում երեք հայց Գարիկ Սարգսյանի դեմ

«Հրապարակ». Երկու ամսում երեք հայց Գարիկ Սարգսյանի դեմ

09:33

«Իրավունք». Դիանա Գասպարյանը մի լավ ծիծաղել է ՔՊ-ի թեկնածու Արգիշտի Մեխակյանի ռեյտինգի վրա

«Իրավունք». Դիանա Գասպարյանը մի լավ ծիծաղել է ՔՊ-ի թեկնածու Արգիշտի Մեխակյանի ռեյտինգի...

09:15

«Իրավունք». «Մի բան արեք ախպերություն. Նժարին նախարար լինել-չլինելն է»

«Իրավունք». «Մի բան արեք ախպերություն. Նժարին նախարար լինել-չլինելն...

09:01

«Հրապարակ». Վաղարշապատում ՔՊ–ն անցել է «մարտեր առանց կանոնների»

«Հրապարակ». Վաղարշապատում ՔՊ–ն անցել է «մարտեր առանց...

09:56

«Փաստ». Ներկա «լավությունները» հետո ժողովրդի «քթերից են բերելու»

«Փաստ». Ներկա «լավությունները» հետո ժողովրդի «քթերից են...

09:45

«Հրապարակ». ՔՊ–ական պատգամավորներն ընդդեմ կառավարության

«Հրապարակ». ՔՊ–ական պատգամավորներն ընդդեմ...

09:33

«Ժողովուրդ». Փաշինյանի իշխանությունը Արցախից մսխված գումարների քրգործը հովանավորում է

«Ժողովուրդ». Փաշինյանի իշխանությունը Արցախից մսխված գումարների քրգործը հովանավորում...

09:16

«Փաստ». Դպրոցներում ուսուցիչների սուր պակաս կա

«Փաստ». Դպրոցներում ուսուցիչների սուր պակաս կա

09:02

«Ժողովուրդ». Ինչ ունեցվածք ունի Վեհափառի եղբորը եւ եղբորորդուն կալանավորած դատավորը

«Ժողովուրդ». Ինչ ունեցվածք ունի Վեհափառի եղբորը եւ եղբորորդուն կալանավորած...

09:55