Ամենատարածված գենետիկ հիվանդությունը Հայաստանում պարբերական հիվանդությունն է: Սակայն տեխնոլոգիական հագեցվածությունն այսօր արդեն թույլ է տալիս Հայաստանում հայտնաբերել քրոմոսոմային բոլոր տեսակի խանգարումները ինչպես նորածինների, երեխաների, մեծահասակների մոտ, այնպես էլ նախածննդային (պրենատալ)փուլում: Շատ են դիմում հիվանդության ժառանգական ռիսկը՝ հատկապես չբերության ռիսկն ախտորոշելու համար: «Արմենպրես»-ի հետ զրույցում Բժշկական գենետիկայի և առողջության առաջնային պահպանման կենտրոնի տնօրեն Թամարա Սարգսյանն ասաց, որ բժշկական գենետիկայի մասնագետներ պատրաստելու նպատակով ներկայումս քայլեր են իրականացվում ԵՊԲՀ-ի բժշկական գենետիկայի ամբիոնում՝ ստեղծելու համար նաև օրդինատուրա:
«Հայաստանը լիարժեք հագեցված է անհրաժեշտ սարքավորումներով՝ ախտորոշելու գրեթե բոլոր գենետիկ հիվանդությունները: 20 տարվա ընթացքում մենք կարողացել ենք ունենալ այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է ախտորոշման համար: Օրինակ՝ ցիտոգենետիկ մեթոդը թույլ է տալիս ուսումնասիրել քրոմոսոմային բոլոր տեսակի խանգարումները ինչպես նորածինների, երեխաների, մեծահասակների մոտ, այնպես էլ նախածննդային (պրենատալ)փուլում, երբ դիմում է հղի կինը՝ պտղի քրոմոսոմային հետազոտության համար: Գենային մուտացիաների համար օգտագործվում են մոլեկուլյար գենետիկ հետազոտությունները: Ունենք նոր սերնդի սեգմենտավորում, որի միջոցով կարելի է ուսումնասիրել գեների պանելները: Դա բավական արդյունավետ հետազոտություն է՝ ուսումնասիրելու բոլոր գեները, որոնք կապված են լեյկոզի, քաղցկեղի, հոգեկան խանգարման հետ»,-ասաց Թամարա Սարգսյանն ու հավելեց, որ դրանց շնորհիվ նշանակվում է թիրախային բուժում:
Նրա խոսքով՝ պարբերական հիվանդությունն առավել տարածված է հայերի, քան այլ ազգերի մոտ, քանի որ գենետիկ փոփոխությունը, որ առաջացնում է այդ հիվանդությունը, ծագել է միջերկրածովյան տարածաշրջանում, որտեղից միգրացիայի հետևանքով փոխանցվել է ազգերին:
«Գենետիկ հիվանդության ժառանգման ռիսկը ախտորոշելու համար դիմողների թիվն իսկապես շատ է: Դիմողների մեծ մասը գալիս են, երբ ընտանիքում կա նման խնդիր՝ օրինակ, երբ մի երեխան արդեն հիվանդ է, գալիս են մյուս երեխայի հիվանդ ծնվելու ռիսկը որոշելու: Մենք այդպիսի ընտանիքների հետ իրականացնում ենք գենետիկ խորհրդատվություն, մեր բժիշկները զրուցում, հետազոտում են, հետո ուղարկում լաբորատորիա: Շատ են դիմում նաև չբերության գենետիկ ռիսկը պարզելու համար»,-ասաց Սարգսյանը:
Նրա խոսքով՝ կենտրոնն ամեն տարի ձեռք է բերում նոր տեխնոլոգիաներ՝ հիմնականում միջազգային գրանտների շնորհիվ: 2 տարի առաջ նոր տեխնոլոգիա են ստացել Գիտության պետական կոմիտեի գրանտի շնորհիվ՝ նոր սերնդի սեգմենտավորման հզոր տեխնոլոգիա: «Կարծում եմ՝ վերջին երկու տարվա ամենամեծ նվաճումն էր: Սակայն սարքեր ունենալը քիչ է, անհրաժեշտ է նաև պատրաստել մասնագետներ: Նրանք մշտապես վերապատրաստվում են արտերկրում: Համագործակցում ենք նաև Եվրոպայի, ԱՄՆ-ի լավագույն գենետիկ կենտրոնների, համալսարանների հետ, կատարում են փոխայցելություններ, փորձի փոխանակում: Գենետիկ հետազոտությունը կյանքում իրականացվում է 1 անգամ, և մենք հետազոտման համար պատասխանատու ենք»,-ասաց Թամարա Սարգսյանն ու հավելեց, որ ԵՊԲՀ-ում հիմնել են բժշկական գենետիկայի ամբիոն, որտեղ, հուսով են, որ այս ուսումնական տարում օրդինատուրայում արդեն կունենան ընդունելություն՝ գոնե 2 գենետիկայի մասնագետ պատրաստելու համար:
Կենտրոնի ընդհանուր այցելուների թիվը կազմում է ավելի քան 35.000: Սակայն նրանցից բոլորը չեն, որ ունեն գենետիկ հիվանդություն, գալիս են տարբեր պատճառներով: Գենետիկ մուտացիաներ առաջացնող գործոններն են Հայաստանում ճառագայթումը, քիմիական ազդակները: Մի քանի ուռուցքային հիվանդությունների ժառանգման ռիսկը մեզ մոտ 10-15 տոկոս է: Հայաստանում գործում են նաև քաղցկեղի գենետիկայի բնագավառում աշխատող մասնագետներ:
16:28
16:13
10:29
10:04
09:42
09:14
00:00
00:00
00:00
00:00
16:29
16:12
15:57
15:38
15:21
15:03
12:45
12:35
12:16
10:25
| երկ | երք | չրք | հնգ | ուրբ | շբթ | կրկ | |
| 1 | |||||||
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | ||
09:44
09:18
09:02
09:39
09:18
09:02
09:55
09:42
09:18
09:02
09:34
09:18
09:02
09:38
09:19
09:02
09:52
09:36
09:19
09:02
09:36
09:15
09:02
09:36
09:19
09:13
09:01
09:47
09:35
09:17
09:02
09:33
09:16
09:02
09:48
09:34
09:16
09:02
09:49
09:36
09:15
09:55
09:42
09:33
09:19
09:02
09:44
09:35
09:17
09:47
