Գործի անցնելու ժամանակն է. Վահրամ Բաղդասարյան

22.09.17 | 10:44

Հարցազրույց Ազգային ժողովի ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանի հետ

– Պարոն Բաղդասարյան, Հայաստան-Սփյուռք համաժողովի ժամանակ իր ելույթում Սերժ Սարգսյանն առաջնահերթություն սահմանեց ներգաղթը` ուղենիշ սահմանելով 2040 թ. 4 մլն բնակչություն: Հանրապետականն ինչպե՞ս է պատրաստվում ապահովել այդ արդյունքը, եթե շատ մասնագետներ՝ որպես արտագաղթի հիմնական պատճառ, նշում են ոչ թե սոցիալ-տնտեսական պայմանները, այլ անարդարությունն ու վստահության պակասը:

– Այո, ամենակարևոր հանգամանքը վստահության վերականգնումն է և ապագայի հանդեպ անորոշության վերացումը: Արտագաղթի հիմնական պատճառներից է նաև արդարության պակասը, այսինքն` պաշտպանվածության պակասը, իրավական դաշտում քաշքշուկները: Հիմա մենք թիրախավորել ենք այդ կետերը: Մեր հարցումները ցույց են տալիս, որ շատ քիչ տոկոսն է սոցիալական խնդիրը բարձրացնում: Մենք որդեգրած այդ քաղաքականությանը, ի վերջո, վերջ դրեցինք, որ 1-2 տարվա կտրվածքով էին ծրագրեր մշակվում, որ ասում էին` մենք ենք այս 2 տարին իշխանության, հետո տեսնենք՝ ապագան ինչ կլինի: Ներկայիս ծրագրերը բոլորը միտված են ապագային մինչև 2040 թ.:

Ներգաղթի հիմնական ատրիբուտները վստահության և ապագայի նկատմամբ հավատի բարձրացումն է և արդարության հաստատումը: Բոլոր խոչընդոտները պետք է պարզապես արմատախիլ արվեն: Ինձ թվում է՝ ներգաղթի պոտենցիալ ունենք, որովհետև դարեր շարունակ մեր ժողովուրդը հայտնի է իր հող ու ջրի հետ կապվածությամբ:

Շատ մարդիկ, երբ խոսում ենք նրանց հետ, ասում են, որ, երբ իրենց ուզած պայմանները լինեն, կվերադառնան Հայաստան, իրենց հողն ու ջուրը: Դա նաև Սփյուռքի ամենահին արտագաղթած ընտանիքներին է վերաբերում, ոչ միայն անկախության տարիներին գնացածներին: Եվ մենք պետք է կարողանանք հասնել դրան:

Իրոք, մենք ունենք լուրջ պրոբլեմներ և խնդիրներ: Ինչի՞ց են առաջանում սոցիալական խնդիրները: Սոցիալական խնդիրները հիմնականում առաջանում են անհավասար պայմաններից, արդարության պակասից, որին նաև զուգորդվում է ապագայի նկատմամբ անորոշությունը:

Այսօր, եթե ծնողի հետ խոսում ես, ասում է` լավ, կրթությունից չենք բողոքում, բայց ավարտելուց հետո ի՞նչ պետք է անի իմ երեխան: Եթե մենք ունենանք հեռանկարային, կարճաժամկետ, երկարաժամկետ ծրագրեր, որ հիմա անում ենք, որ ծնողը հստակ իմանա, որ ավարտելուց 5 տարի, 10 տարի հետո Հայաստանի Հանրապետությունում ինչ հեռանկարներ կան:

Առաջին հերթին՝ այդտեղ հավատն է պետք: Երկրորդը` մարդիկ իմանան, որ ապագա կա, և կարող են կապվել այս երկրի հետ: Դրա համար մենք պետք է ուսումնասիրենք առաջարկն ու պահանջարկը, ի՞նչ առաջարկ կա մեր երկրում, և ի՞նչ ենք պահանջում կրթությունից, արդյունաբերությունից և տնտեսությունից:

Մենք պահանջում ենք, որ իմանանք, թե 5-10 տարի հետո զարգացման ինչ հեռանկարներ կան, նման մասնագետներ պատրաստենք: Անկախությունից հետո ինժեներական կորպուսը մենք վերացրեցինք, այսինքն՝ դա արդյունաբերության զարգացման պակասի հետևանքն էր: Իսկ մի ժամանակ մեր ամենամեծ հիմքն ինժեներական կորպուսն էր, որովհետև մենք արդյունաբերական երկիր ենք եղել: Հիմա, եթե մենք զարգացնում ենք արդյունաբերությունը, բայց մասնագետների պակաս կա, այդտեղ լուրջ խնդիր ենք ունենում:

Քիմիական արդյունաբերության գիգանտներ ենք ունեցել, բայց, հասկանալի է, պահանջարկի, այլ խնդիրներով և պատճառներով քայքայվեցին: Հիմա եթե շեշտը դնենք քիմիական արդյունաբերության վրա, մենք մի մասնագետ չունենք, մնացել են մի քանի մասնագետներ, թոշակառուներ, որ տարեցտարի պակասում են: Այսինքն` պետք է նորից ստեղծենք: Եթե մենք կարողանանք այս ծրագրերն իրականություն դարձնել, ինձ թվում է՝ նախագահի հայտարարած ներգաղթի ծրագիրն իրականացնելի է: Չիրականացնելի ոչինչ չեմ տեսնում:

– Ձեր խոսքից հետևում է, որ, օրինակ, դատարաններում կոռուպցիան բացառվելու է, քաշքշուկները վերանալու են, քաղաքացիները պետական մարմինների հետ հարաբերություններում այլևս խնդիրներ չեն ունենա, և այլն: Բայց այդ ամենի մասին տարիներ շարունակ է խոսվում, իսկ գործնականում իրավիճակն այդքան էլ չի փոխվել:

– Դատաիրավական համակարգում խնդիրը դատավորների քիչ քանակությունն է և գործերի ահռելի քանակը: Մեկ դատավորին մեկ ամսում 30-40 գործ է բաժին ընկնում: Դա պարզապես ֆիզիկապես հնարավոր չէ: Համակարգային փոփոխություններ են պետք: Իրոք, քաշքշուկները շատ են: Պետք է բացառվեն միջնորդությունները, անհավասար մոտեցումները: Մենք դատավորների աշխատավարձը բավականին բարձրացրեցինք, որպեսզի ավելի օբյեկտիվ լինեն, բայց չէի ասի, թե դա լիովին աշխատել է: Ասում են` է, ինչ ենք ստանում, որ: Գործերն իրոք շատ են, հողային, անձնական, վարչական վեճերը կուտակվում են:

– Բայց խոստումներն էլ են կուտակվում, իշխանությունն անընդհատ ասում է` պետք է ուսումնասիրենք, տեսնենք՝ ո՞րն է խնդիրը:

– Ինձ թվում է` ուսումնասիրությունների ժամանակն անցել է, և կտրուկ քայլեր պետք է արվեն այդ ոլորտում:

– Խնդիրներն ու նույն իրավիճակը բոլոր ոլորտներում են, ոչ միայն՝ դատական:

– Բոլոր ոլորտներում պետք է աշխատենք: Կառավարությունը մեկ տարվա արդյունքները ներկայացրեց, բայց արդեն ժամանակն է, որ հանրությունն իր մաշկի վրա զգա այդ փոփոխությունները: Արդեն գործի անցնելու ժամանակն է: Մենք, իհարկե, այս բառերը շատ ենք ասում, 10 տարի, 5 տարի առաջ էլ էինք ասում, որ գործի անցնելու ժամանակն է:

– Իսկ ինչո՞ւ չեք անցնում գործի:

– Եթե գործի անցնելու տեմպերը մեզ բավարարած լինեին, բնականաբար, այս փոփոխությունները չէին լինի: Ընդ որում` համակարգային փոփոխությունը, որ հեղափոխություն էր, խորհրդարանական կառավարման համակարգի անցնելը, կառավարության փոփոխությունը, և այլն: Կարծում եմ` կադրերը փոխելով չէ, որ պետք է խնդիրները լուծենք: Համակարգային ճիշտ լուծումներ պետք է գտնենք: Ես չեմ կարծում, որ մեկ ուրիշը կարող էր լինել և կարողանալ այս խնդիրներն օբյեկտիվորեն լուծել:

Մենք համագործակցում ենք բոլոր ուժերի հետ, թող տան այդ լուծման ճանապարհները: Վերացել է այն, որ միայն մենք ու մեր առաջարկները պետք է քննարկենք: Ցանկացած խելամիտ առաջարկություն քննարկման սեղանին է դրվում: Բայց ամեն ինչ պետք է նայել համեմատության դաշտում, օրինակ` տարածաշրջանի երկրների համեմատ՝ մենք բավականին լավ վիճակում ենք, նաև հաշվի առնելով աշխարհաքաղաքական դիրքը, պատերազմական վիճակը և այլն:

Շարունակությունը՝ 168.am