Հայաստանի էներգետիկ ոլորտը կայուն զարգացման փուլում է. Ռազմիկ Խաչատրյան

20.02.18 | 13:34

«Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր» ՓԲԸ
գլխավոր տնօրեն

ՌԱԶՄԻԿ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ

2017 թվականն ընկերության համար
դրական ցուցանիշներով տարի էր:

20-ամյա գործունեության ընթացքում «Բարձրավոլտ Էլեկտրացանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը լավ գործընկերներ է ձեռք բերել միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում:

Ես բարձր եմ գնահատում ՀՀ էներ֊գե֊տիկ ենթակառուցվածքների եւ բնական պաշարների նախարարության ու հատկապես նախարար Աշոտ Մանուկյանի աշխատանքը, մենք մշտապես ստացել ենք նախարարության աջակցությունը:

Ընկերության ծրագրերի բարեհաջող իրականացման արդյունքում կբարձրանա մեր երկրի էներգետիկ համակարգի անկախության ու անվտանգության մակարդակը, կմեծանան տարածաշրջանի էներգետիկ համակարգերին Հայաստանի ինտեգրման հնարավորությունները:

Ես Էներգետիկի օրը տոնում եմ արդեն 36 տարի եւ այն յուրահատուկ նշանակություն ունի ինձ համար: Կարծում եմ` այդ օրը շատ ավելի մեծ շքեղությամբ պետք է տոնել:

-Պարո՛ն Խաչատրյան, Դուք կարճ ժամանակահատված է, ինչ զբաղեցնում եք «Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր» ՓԲԸ գլխավոր տնօրենի պաշտոնը, բայց Ձեր աշխատանքային ողջ ուղին անցել է էներգետիկայի ոլորտում: Հետաքրքիր է, արդեն հասցրե՞լ եք լիովին ներգրավվել ընկերության աշխատանքներում:
-Իմ ամբողջ գիտակցական կյանքն անցել է էներգետիկայի ոլորտում. այստեղ ես սկսել եմ աշխատել դեռ ուսանողական տարիներից` զբաղեցնելով ամենացածրից մինչև ամենաբարձր պաշտոններ: Ես սիրում եմ այս ոլորտը և չեմ պատկերացնում ինձ այլ աշխատանք կատարելիս:
Ինչ վերաբերում է «Բարձրավոլտ էլեկտրա֊ցանցեր» ընկերության աշխատանքներին իմ ներգրավվածությանը, ապա դա ինձ համար բոլորովին դժվար չէր, հատկապես այն պարագայում, որ մինչև գլխավոր տնօրենի պաշտոնը ստանձնելը, աշխատել եմ որպես տեխնիկական տնօրեն:
Միջազգային դոնոր կազմակերպությունների կողմից տրամադրվող վարկային, ինչպես նաև դրամաշնորհային միջոցներով բարձրավոլտ էլեկտրացանցերի համակարգում իրականացվել և իրականացնում են մեկ տասնյակից ավելի խոշորամասշտաբ ծրագրեր: Այդ ծրագրերի շրջանակներում «Բարձ֊րավոլտ էլեկտրացանցեր» ընկերությունն այսօր իրականացնում է յոթ ենթակայանների վերա֊կա֊ռուցման և երկու օդային գծերի կառուցման, ինչպես նաև նոր` բարձր լարման հաստատուն հոսանքի փոխակերպիչ կայանի կառուցման ծրագրերը, որոնք դեռևս ընթացքի մեջ են:
-Ինչպիսի՞ տարի էր 2017թ. ընկերության համար, ո՞ր ծրագրերը հաջողվեց ավարտին հասցնել և որո՞նք են ընթացքի մեջ:
-2017թվականը ընկերության հա֊մար դրական ցուցանիշներով տարի էր: Մենք ավարտեցինք Հրազդան-Շինուհայր 220 կՎ, 268 կմ երկարությամբ օդային գծի կառուցման մեծ ու բարդ ծրագիրը, որը հնարավորություն է տալիս ավելացնել էլեկտրաէներգիայի փոխհոսքերը դեպի Իրան` 50-60 ՄՎտ հզորությամբ:
2017թ. մարտից սկսվել և ընթացքի մեջ են «Աշնակ», «Վանաձոր-1», «Հաղթանակ», «Շինուհայր», ենթակայանների վերակառուցման շինարարական աշխատանքները: Ի դեպ «Հաղթանակ» ենթակայանի վերակառուցումն իրականացնում է ռուսական Kaskad Energo LLC ընկերությունը, «Չարեն֊ցա֊վան-3» ենթակայանինը՝ պորտու֊գա֊լական EFACEC Engenharia e Sistemas S.A. ընկերությունը, իսկ «Վանաձոր-1» և «Աշնակ» ենթակայանների վերակա֊ռուցումը` չինական XIAN ELECTRIC ENGINEERING CO. LTD ընկերությունը:
Նշված ընկերությունները, «էլեկտրամատակարարման հուսալիություն» ծրագրի շրջանակներում, Համաշխարհային բանկի կողմից տրամադրված վարկային միջոցների հաշվին, պետք է վերակառուցեն ու շահագործման հանձնեն բոլոր չորս ենթակայանները, որոնք տասնամյակների պատմություն ունեն: Դրանց վերակառուցման արդյունքում նվազագույնի կհասնեն վթարային անջատումներն ու կորուստները, կբարձրանա էներգահա֊մա֊կարգի և սպառողների էլեկտրամատակարարման հուսալիությունը, կկրճատվեն շահագործման ծախսերը:
2018-ին շարունակվելու են նաև «Ագարակ-2» ենթակայանի վերակառուցման, ինչպես նաև «ԻրանՀայաստան 400 կՎ» օդային գծի և «Նորավան» ենթակայանի կառուցման աշխատանքները: Ընդ որում` եթե 2012թ. «Իրան-Հայաստան 400 կՎ» օդային գծի ծրագրի շրջանակներում կառուցվել էր ընդամենը 6 հենարան, ապա 2017 թվականին դրանց թիվը հասավ 128-ի: Այդ արդյունքին կարողացել ենք հասնել ոչ միայն մեր թիմի, այլ նաև ՀՀ էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարության արդյունավետ աշխատանքի շնորհիվ, քանի որ ժամանակին լուծումներ են տրվում առա֊ջացած բոլոր հարցերին և խնդիրներին, և որ ամենակարևորն է, իրականացվում է ֆինանսական հոսքերի ճիշտ կառավարում:
-Որքանո՞վ են արդյունավետ գոր֊ծում ընկե֊րու֊թյան 9-ը մասնա֊ճյու֊ղերը:
-Մասնաճյուղերի աշխատանքը բավականին արդյունավետ է, սակայն մենք ծրագրում ենք արդյունավետության մակարդակն էլ ավելի բարձրացնել` իրականացնելով օպտիմալացման ծրագիր, որի արդյունքում որոշ մասնաճյուղեր ուղղակի կլուծարվեն, իսկ որոշները` կմիավորվեն: Մենք այդ ծրագիրը պետք է քննարկենք ապագա կառավարիչի հետ և սկսենք աշխատանքները:
-Ընկերությունը նաև միջազգային համագոր֊ծակ֊ցության լայն շրջանակ ունի: Կպատմե՞ք դրանց մասին:
-20-ամյա գործունեության ընթացքում «Բարձրա֊վոլտ Էլեկտրացանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերությունը լավ գործընկերներ է ձեռք բերել միջազգային կազմակերպությունների շրջանակ֊ներում: Մենք համագործակցում ենք գերմանական KFW բանկի, Համաշխարհային բանկի և Ասիական զարգացման բան֊կի հետ, ինչպես նաև, Իրանի Արտահանման Զար֊գացման բանկ հետ: Այս ֆինանսական խոշոր կազմակերպությունների աջակցությամբ իրականացվել և իրականացվում են հանրապետության բարձրավոլտ էլեկտրացանցերի արդիականացման ծրագրերը: Աշխատանքներն իրականացվում են դրական ցուցանիշներով, փոխադարձ պարտավորությունները կատարվում են պար֊տա֊ճանաչ կերպով, պատշաճ ժամկետներում:
Համագործակցում ենք նաև միջազգային տարբեր կապալառու կառույցների հետ, որոնցից են Liaoning-EFACEC Electrical Equipment Co. LTD և Northeast China International Electric Power Corporation հա֊մա֊տեղ ձեռնարկությունը և Xian Electric Engineering Co, Ltd ընկերությունները: Դրանցից առաջինն իրականացնում է «Շինուհայր» և «Ագարակ-2» ենթակայանների, իսկ երկրորդը` «Վանաձոր-1» և «Աշնակ» ենթակայանների վերակառուցման աշխատանքները: Նշված ընկերությունների հետ խնդիրներ չունենք, 2017թ. պլանային աշխատանքները մի քիչ ուշացումով սկսվեցին, սակայն արագ թափով ընթացան` սահմանված գրաֆիկին համապատասխան: Վստահ եմ, որ մինչև տարեվերջ դրանք ավարտին կհասցնենք:
-Արդյո՞ք կադրային խնդիր ունի ընկերությունը:
-Մենք այժմ ապահովված ենք լավագույն մասնագետներով, սակայն նրանց տարիքային ցենզը միջինից բարձր է, և խնդիրն այն է, որ նոր մասնագետներով ընկերության կադրային ռեսուրսը համալրելու ցանկության դեպքում մենք կանգնում ենք լուրջ խնդրի առջև, որի պարագայում անգամ Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանը մեզ չի կարող օգնել: Այսինքն` պատրաստի մասնագետներ չկան, որոնք ունակ լինեն մեր տեխնիկական արդի սարքավորումներով աշխատել: Այդ պատճառով մենք նպատակ ունենք Պոլիտեխնիկի հետ համատեղ մշակել և իրականացնել ծրագրեր, որոնց շրջանակներում ուսանողները պետք է աշխատանքային պրակտիկա անցնեն համապատասխան ընկերություններում: Մենք պատրաստ ենք անգամ ցածր կուր֊սերից ընտրել լավագույն ուսանողներին, խրախուսել նրանց մասնագիտական աճը, որպեսզի մի քանի տարի հետո ունենանք մեզ անհրաժեշտ մասնագիտական ներուժը: Պոլիտեխնիկն, իհարկե, պատրաստում է ինժեներներ, բայց մեր աշխատանքի մեջ պակաս կարևոր չէ նաև էլեկտրամոնտյորների ու համապատասխան որա֊կավորմամբ բանվորների դերը: Կարծում եմ` լավ կլինի, որ բացվեն այդ մասնագետներին պատրաստող ուսումնական հաստատություններ, բայց մինչ այդ կարելի է ստեղծել, օրինակ՝ ուսումնական կենտրոններ, որտեղ մեր փորձառու մասնագետ֊ները դասընթացներ կանց֊կաց֊նեն ու կպատրաստեն մեզ անհրաժեշտ կադրերը:
-Ինչպիսի՞ն է «Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր» ՓԲԸ և ՀՀ էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարարության հետ համագործակցությունը:
-Ես բարձր եմ գնահատում ՀՀ էներգետիկ ենթա֊կառուցվածքների և բնական պաշարների նախա֊րա֊րության ու հատկապես նախարար Աշոտ Մա֊նուկ֊յանի աշխատանքը, մենք մշտապես ստացել ենք նա֊խարարության աջակցությունը, և ես վստահ եմ, որ այդ վերաբերմունքը և աշխատելաոճը դրսևոր֊վում է ՀՀ էներգահամակարգում գործու֊նեու֊թյուն իրականացնող բոլոր ընկերությունների նկատմամբ: Մենք աշխատում ենք նախարարության ենթակայության ներքո և մեր հաջողությունների գրավականը նաև նախարարության հետ արդյունավետ աշխատանքի արդյունքն է:
-Ի՞նչ ծրագրեր կան նախատեսված 2018թ. համար:
-2018թ. կշարունակենք իրականացնել ընթացքի մեջ գտնվող բոլոր ծրագրերը և կփորձենք ավարտին հասցնել մինչև տարեվերջ: Բարձրավոլտ էլեկտրացանցեր ընկերության առջև լուրջ խն֊դիր֊ներ են դրված: Այն ծրագրերը, որ մենք պետք է իրա֊գործենք, կարևոր նշանակություն ունեն մեր հանրապետության տնտեսության կայուն զարգացման համար: Այդ ծրագրերի բարեհաջող իրականացման արդյունքում կբարձրանա մեր երկրի էներգետիկ համակարգի անկախության ու անվտանգության մակարդակը, կմեծանան տարածաշրջանի էներգետիկ համակարգերին Հայաստանի ինտեգրման հնարավորությունները:
Այս տարի կսկսենք մեկ նոր ծրագրի իրականացում, խոսքը «Ալավերդի-Նոյեմբերյան» 110 կՎ լարման, 27 կմ երկարությամբ օդային գծի կա֊ռուց֊ման մասին է, որի շինթույլտվությունն արդեն տրված է, աշխատանքները, հավանաբար կմեկնարկեն փետրվար ամսին և կտևեն 6 ամիս: Ծրագրի իրականացման նպատակն է ապահովել Նոյեմբերյանի շրջանի սահմանամերձ գոտու հուսալի էլեկտրա֊մատակարարումը:
-Պարո՛ն Խաչատրյան, դեկտեմբերի 22-ին նշվում է Էներգետիկի օրը, ի՞նչ նշանակություն ունի այն Ձեզ համար:
-Ես Էներգետիկի օրը տոնում եմ արդեն 36 տարի և այն յուրահատուկ նշանակություն ունի ինձ համար: Կարծում եմ` այդ օրը շատ ավելի մեծ շքեղությամբ պետք է տոնել, քանի որ էներգետիկների աշ֊խատանքի շնորհիվ է ստեղծվում էլեկտրաէներգիա, որն ապա֊հովում է մարդու հիմնական կենսա֊գոր֊ծու֊թյունը:
-Որպես ղեկավար` աշխատանքային ի՞նչ սկ֊զբունքներ ունեք:
-Ես դեմոկրատ, թափանցիկ կառավարիչ եմ` պատրաստակամ լսել ցանկացած քննադա֊տու֊թյուն: Մեր ընկերությունում որոշումները կայացվում են թիմային քննարկման արդյունքում, փորձը ցույց է տալիս, որ քննարկումների արդյունքում ընդունված որոշումները բավական արդյունավետ են լինում:
-Ինչպիսի՞ն եք տեսնում Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի զարգացման հեռանկարները:
-Ես կարծում եմ` Հայաստանի էներգետիկ ոլորտը կայուն զարգացման փուլում է. իրականացվում են ներդրումներ` ուղղված ոլորտի հեռանկարային առաջխաղացմանը, որոնք, անպայման, կտան իրենց արդյունքները: Իհարկե, տարիներ առաջ մենք ունեցել ենք մինչև 5.000 ՄՎտ հզորության արտադրանքի հնարավորություն, և ցավոք, այսօր այդ հզորությունները չեն օգտագործվում, բայց ուրախացնող փաստն այն է, որ էլեկտրաէներգիայի սպառման ծավալները մեր երկրում տարեց տարի աճում են, ինչպես նաև զարկ է տրվում այլընտրանքային էներգետիկայի զարգացմանը` հողմակայանների ու արևային կայանների կառուցման և գործարկման աշխատանքներին: