Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Նոր Կարմիրավան գյուղի տարածքում վերսկսվել են հնագիտական արշավախմբի պեղումները։ «Պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի գիտական աշխատանքների գծով փոխտնօրեն Նժդեհ Երանյանի փոխանցմամբ` Արցախի Հանրապետության կառավարության ֆինանսավորմամբ ամռանը պեղումները կշարունակվեն նաև Տիգրանակերտում:
ՊՈԱԿ-ից հայտնում են, որ ինչ այդ արշավախումբն աշխատում է Նոր Կարմիրավան գյուղի տարածքում հայտնաբերված մարդակերպ կոթողների շրջակա տարածքում:
Աղբյուրը հիշեցնում է, որ Արցախի մարդակերպ կոթողները հետազոտողների ուշադրությունն առաջին անգամ գրավել են դեռ անցած դարի 60-ական թվականներին: Այսօր արդեն հայտնի է ավելի քանի 30 նմանատիպ կոթող: Դրանք ուղղանկյուն տափակ երկայնական սալեր են, որոնց մարդու կերպ է տրվել: Այս կոթողները սփռված են հատկապես Արցախի Հանրապետության հյուսիս-արևելյան շրջաններում` Մարտակերտում, դրա շրջակայքում: Մարդակերպ կոթողները թվագրվում են մ.թ.ա. 8-6-րդ դարերով և ամենայն հավանականությամբ հանդիսանում են ռազմիկների կամ ռազմիկ-նախնիների գերեզմանակոթողներ, որոնք կանգնեցվել են դամբարանաբլուրների (կուրգանների) կամ հիմնահողային թաղումների վրա: Կոթողների շրջակայքում պեղումները սկսվել են 2016 թ․։
Արցախի հնագիտական արշավախումբը ղեկավարում է պ.գ.դ. պրոֆեսոր Համլետ Պետրոսյանը: Նոր Կարմիրավանում աշխատանքներն իրականացվում են հնագետ Նժդեհ Երանյանի գլխավորությամբ: Վերջինիս փոխանցմամբ Նոր Կարմիրավանում պեղումների ժամանակ հայտնաբերված մ.թ.ա. 1 հազարամյակով թվագրվող մարդակերպ քանդակները Արցախի այդ շարքի կոթողների լավագույն օրինակներն են։
Արցախի քարե մարդակերպ կոթողները երկրամասի նախաքրիստոնեական մշակույթի կարևոր օրինակներ են։ Դրանք հավանաբար կանգնեցվել են կոլեկտիվի որևէ անդամի մահվան դեպքում: Խոսքը մարդու մասին է, ով սոցիալական բարձր խավի է պատկանել: Այդ հուշարձանների հետազոտությունը, նրանց հստակ ժամանակագրությունը և էթնոմշակութային պատկանելության խնդիրների քննությունը ոչ միայն գիտական նշանակություն ունեն, այլև մերժում են ադրբեջանական կեղծարարությունը:
Պեղումներից հայտնաբերված գտածոները ուսումասիրումից ու վերականգնումից հետ կհանձնվեն Արցախի Հանրապետության «Պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայություն» ՊՈԱԿ-ին, ապա` կցուցադրվեն Տիգրանակերտի և Տողի մելիքական ապարանքի թանգարաններում:



.jpg)
10:55
10:33
17:27
17:16
17:05
16:33
16:05
15:36
15:05
14:06
13:33
13:02
12:24
12:06
11:46
11:26
11:02
10:36
10:12
09:55
| երկ | երք | չրք | հնգ | ուրբ | շբթ | կրկ | |
| 1 | 2 | ||||||
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | |
09:55
09:42
09:33
09:19
09:02
09:44
09:35
09:17
09:47
09:27
09:15
09:01
09:16
09:01
09:55
09:44
09:33
09:15
09:01
09:56
09:45
09:33
09:16
09:02
09:55
09:26
09:12
09:01
09:55
09:46
09:32
09:15
09:02
09:55
09:45
09:32
09:15
09:01
09:56
09:46
09:33
09:24
09:17
09:01
09:46
09:35
09:22
09:12
09:00
09:56