Հայաստանում բրուցելյոզ հիվանդության տարածման պատճառներից է բակային մորթն ու կենդանիների տեղաշարժի ոչ պատշաճ վերահսկողությունը, ինչը կենդանիների համարակալման բացակայության հետևանք է: Այս մասին լրագրողների հետ զրույցում այս ասաց ՀՀ Գյուղատնտեսության նախարարության Սննդամթերքի պետական ծառայության անասնաբուժության տեսչության պետ Հովհաննես Մկրտչյանը:
«Վերջին մի քանի տարում Հայաստանում հիվանդության տոկոսային աճ ունենք: Բրուցելյոզի դեմ պայքարը պետք է համալիր կատարվի. եթե չունենանք հիվանդ կենդանի, կիջնի նաև վարակվածության մակարդակը մարդկանց շրջանում»,-ասաց պաշտոնյան: Այս իմաստով նա մեծ ձեռքբերում է համարում գյուղատնտեսության և առողջապահության նախարարությունների համակարգվա ծ աշխատանքը թե կենդանիների, թե մարդկանց շրջանում հիվանդության հայտնաբերման դեպքում:
«Եթե կա հիվանդ մարդ, կարող է լինել հիվանդ կենդանի, և հակառակը: Եթե կա հիվանդ կենդանի, մենք տեղեկացնում ենք առողջապահության նախարարությանը, որ մարդկանց շրջանում ուսումնասիրություններ կատարեն: Եթե նրանք են առաջինը հայտնաբերում հիվանդ մարդ, մեզ տեղեկացնում են, որ կենդանիների շրջանում փորձաքննություն իրականացնենք»,- ասաց Հովհաննես Մկրտչյանը:
Նրա խոսքով` ներկայում պայքարի երկու ձև է կիրառվում` թեստ և սպանդ: Խոշոր ու մանր եղջերավոր կենդանիներից արյան նմուշառում է արվում, փորձաքննություն կատարվում և հիվանդության հայտնաբերման դեպքում կենդանին ենթարկվում է սանիտարական սպանդի:
«Չունենք հիվանդ կենդանի, չկա հիվանդացության տոկոսի բարձրացում մարդկանց շրջանում: Կա նաև կանխարգելիչ միջոցառում` պատվաստումը, որը Սյունիքի մարզում պիլոտային իրականացվում է, եթե արդյունավետ լինի, կշարունակենք այլ մարզերում էլ, եթե գումարները բավականացնեն նաև երկրի ողջ տարածքում»,- նշեց Հովհաննես Մկրտչյանը:
Նա վստահեցրեց, որ բրուցելյոզով հիվանդ կենդանու միսն օգտագործելի է ջերմային վերամշակման ենթարկելուց հետո: Սակայն, երբեմն ֆերմերն ու գյուղացիները խոչընդոտում են հիվանդ կենդանիների սանիտարական սպանդի իրականացումը` չհավատալով լաբորատոր փորձաքննության արդյունքներին:
«Երբեմն փորձում են կենդանուն ողջ վիճակում վաճառել, ինչը լի է վտանգներով: Դրա համար կոչ եմ անում մեր բնակչությանը խուսափել նման գործողություններից, քանի որ այդպիսով իրենք առաջին հերթին իրենց են վտանգում. վարակվելու սպառնալիքը մեծ է»,- շեշտեց Հովհաննես Մկրտչյանը` հավելելով, որ 2015-ին հիվանդ միս չի հայտնվել շուկայում:
2014-ին բրուցելյոզով հիվանդ խոշոր եղջերավոր կենդանիները կազմել են 1100, 2015-ին հիվանդությունը գրանցվել է 909 դեպք` խոշոր և 603 մանր եղջերավոր կենդանիների շրջանում, 2016-ի առաջին կիսամյակին բրուցելյոզով հիվանդ է եղել մոտ 350 խոշոր և 200 մանր եղջերավոր կենդանի:
Խոշոր եղջերավոր կենդանիները տարեկան երկու, իսկ մանրերը մեկ անգամ են ստուգվում: Սակայն Հովհաննես Մկրտչյանը կարևորում է անընդհատ մոնիտորինգը, քանի որ երբեմն շեղված են լինում տվյալները, ստուգման ժամանակ կենդանու մոտ հիվանդությունը դրական ցույց չի տալիս, բայց մեկ ամիս հետո ստուգելու դեպքում կարող է այլ պատկեր ի հայտ գալ: Բրուցելյոզի դեպքեր ավելի հաճախ հանդիպում են Կոտայքի, Արարատի, Արմավիրի մարզերում, հազվադեպ` Տավուշում և Լոռիում:
Հարցին, թե ե՞րբ Հայաստանը կորոշի՝ արդյո՞ք միանում է ողջ հանրապետության տարածում նշյալ կենդանիների պատվաստումների ծրագրին, Հովհաննես Մկրտչյանը պատասխանեց. «Մենք պետք է հաշվի առնենք, որ ԵԱՏՄ անդամ ենք, պետք է անդամ-երկրների հետո նաև համաձայնեցնենք մեր քայլերը: Պետք է դիտարկենք ծրագիրն ինչ ֆինանսական միջոցներ է պահանջում, այս բոլոր ռիսկերը գնահատելուց հետո նոր կհասկանանք` մենք կարող ենք ամբողջ հանրապետությունում իրականացնել պատվաստումը, արդյոք անհրաժեշտ է դա, թե ոչ»:
20:13
20:07
20:03
20:01
19:19
19:03
14:08
13:52
13:36
13:19
12:47
12:18
12:04
11:46
11:28
10:38
09:33
09:09
12:28
12:06
| երկ | երք | չրք | հնգ | ուրբ | շբթ | կրկ | |
| 1 | |||||||
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | ||
09:44
09:18
09:02
09:39
09:18
09:02
09:55
09:42
09:18
09:02
09:34
09:18
09:02
09:38
09:19
09:02
09:52
09:36
09:19
09:02
09:36
09:15
09:02
09:36
09:19
09:13
09:01
09:47
09:35
09:17
09:02
09:33
09:16
09:02
09:48
09:34
09:16
09:02
09:49
09:36
09:15
09:55
09:42
09:33
09:19
09:02
09:44
09:35
09:17
09:47
