Քոչարյանն ու նրա համակիրները իրենց պահում են 1919 թ. հայ բոլշեւիկների պես

01.09.18 | 16:52

Lragir.am-ի զրուցակիցն է «Մոդուս Վիվենդի» կենտրոնի ղեկավար Արա Պապյանը

Պարոն Պապյան, Ռոբերտ Քոչարյանը հայտարարեց, որ կմասնակցի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններին: Սրանով ի՞նչ փոփոխություն կլինի քաղաքական դաշտում, հատկապես, որ նա հավակնում է լինել ընդդիմադիր բևեռի կենտրոնում:

Նախ, մենք պետք է սպասենք Վճռաբեկ դատարանի որոշմանը: Երբ Վերաքննիչ դատարանը Քոչարյանին կալանքից ազատելու որոշում կայացրեց, իմ կարծիքով, այդ որոշումն անօրինական է այն առումով, որ որոշվել է, թե Քոչարյանը որպես նախկին նախագահ անձեռնմխլի է: Դա հակասության մեջ է մտնում Սահմանադրության հետ, որովհետև Սահմանադրությունը չի ասում, որ նախկին նախագահներն անձեռնմխելի են, ասում է, որ նախկին նախագահներն անձեռնմխելի են իրենց կարգավիճակից բխող գործողությունների համար: Հետևաբար, ես շատ հավանական եմ համարում, որ Վճռաբեկ դատարանը կարող է բեկանել Վերաքննիչի որոշումը, և Քոչարյանը կրկին կհայտնվի կալանքի տակ:

Այդ դեպքում, բնականաբար, նրա շանսերն ավելի կքչանա՞ն:

Տեսականորեն ինքը կարող է նաև բանտից կառավարել այդ ամբողջը: Այն, որ Քոչարյանը դառնում է հակահեղափոխության առանցքային դեմքը, դա էլ ակնհայտ է: Ինքն իր շուրջն է համախմբում որոշ կուսակցությունների, հիմնականում դա ՀՀԿ-ն ու Դաշնակցությունն են: Ինքն իր շուրջն է համախմբում ղարաբաղյան, այսպես ասած, կլանը, որն իր մեջ ներառում է ղարաբաղյան նախկին ու ներկա ղեկավարությանը, ինչպես նաև գործարարների, որոնք շատ բաներով պարտական են Քոչարյանին: Մյուս բաղադրիչը ռուսահայ որոշ գործարարներն են, մեծամասամբ ղարաբաղյան ծագումով, որոնք արդեն իսկ սկսել են ֆինանսավորել Քոչարյանին: Եվ չորրորդ բաղադրիչը, կարծում եմ, հենց բուն ռուսական պետությունն ու ապարատն է, որովհետև Քոչարյանի տիպի մարդու առկայությունը Հայաստանի իշխանությունում շատ ավելի հեշտացնում է իրենց գործը: Էլ չենք խոսում այն մասին, որ ՀՀ ներկա իշխանություններն ընդունելի չեն Ռուսաստանի համար, որովհետև շատ վատ նախադեպ են ստեղծել, որ ժողովորդը կարող է խնդիրներ լուծել, խոսում է ազատ ու արդար ընտրությունների մասին: Մտածում են՝ կարող է մեկ էլ տեսար իսկապես ազատ ու արդար լինեն ընտրությունները, և հերթական անգամ Ռուսաստանի ժողովուրդն ասի՝ ուզում եմ այն, ինչ Հայաստանում տեղի ունեցավ: Այսինքն՝ Ռուսաստանն ամեն ինչ անում է, որպեսզի նախադեպեր չստեղծվեն: Երբ Եվրոպայում են տեղի ունենում ազատ ու արդար ընտրություններ, Ռուսաստանի քաղաքացին դրան սովորական է վերաբերվում: Բայց երբ նախկին սովետական տարածքում է դա լինում, այն էլ Հայաստանում, իրենք արդեն ասում են՝ հայերը կարող են, մենք չենք կարո՞ղ:

Կարո՞ղ ենք ասել, որ Ռուսաստանն սկսել է անթաքույց աջակցություն ցուցաբերել Քոչարյանին: Մենք տեսանք, որ ՌԴ նախագահը ջերմորեն շնորհավորեց Քոչարյանի տարեդարձը:

Շատ կարևոր է այն հանգամանքը, թե նախորդ ինը տարիներին, երբ Քոչարյանը պաշտոնի չէր, Պուտինը նրան շնորհավորե՞լ է: Ես նման հաղորդագրություն չեմ հիշում: Այստեղից կարող ենք ենթադրել, որ երևի չի շնորհավորել, և սա իսկապես ուղերձ էր: Եվ Պեսկովի այն հայտարարությունը, թե Հայաստանի իրավիճակը չի ազդում Պուտինի և Քոչարյանի հարաբերությունների վրա, պարզապես մարտահրավեր է Հայաստանին: Դրանով ուզում են հասկացնել, որ իրենց համար միևնույն է, թե ինչ գործընթացներ են Հայաստանում Քոչարյանի շուրջ, իրենք իրենց շահն են առաջ մղում: Ես կարծում եմ՝ հիմա Քոչարյանն այն կերպարն է, որը Ռուսաստանի համար «գտած է», և Ռուսաստանը նրա շուրջը փորձում է ձևավորել հակահեղափոխությունը:

Իմիջիայլոց, տարիներ առաջ մի փաստաթղթերի ժողովածու էինք հրապարակել՝ 1919-20 թվականների մասին, կոչվում էր «Հայ բոլշևիկների հակապետական գործունեությունը»: Այնտեղ ներկայացված են Հայաստանից հայ բոլշևիկների ուղարկած զեկուցագրերը Բաքու, որտեղ գտնվում էր Ռուսաստանի կոմունիստական կուսակցության կազմբյուրոն: Եվ անընդհատ այդ մարդիկ ասում էին, որ Հայաստանում վատ է, հակառուսական տրամադրություններ են, ժողովուրդը դեմ է, վիճակը ծանր է, պետք է իշխանություններին տապալել, կոչ էին անում Կարմիր բանակով ոչնչացնել Անտանտի շնիկներին: Հիմա, երբ ես վերջին հարցազրույցները լսում էի, այդ փաստաթղթերն էի հիշում, այսինքն՝ մեկը մեկին նման է: Բառերը տարբեր են, բայց տրամաբանությունը՝ դիմել Ռուսաստանին և ասել, որ «Հայաստանը Արևմուտքի հետ խաղեր է տալիս», ուզում է Ռուսաստանի շահերի դեմ ինչ-որ բաներ անել, դա լրիվ տեղավորվում է հայ բոլշևիկների գործունեության շրջանակներում: Այն ժամանակ, ցավոք սրտի, ամբողջն ավարտվեց նրանով, որ ռուսական 11-րդ բանակը մտավ Հայաստան, երկրի կեսը տվեց թուրքերին, Նախիջևանն ու Ղարաբաղն էլ տվեց ադրբեջանցիներին: Հիմա հուսանք, որ նման սցենարներ չեն լինի:

Իսկ ինչո՞վ կարող են ավարտվել այդ հակահեղափոխության քայլերը:

Ամեն ինչ կախված է մեր իշխանություններից: Եթե իշխանությունները շարունակեն սիրո և հանդուրժողականության քաղաքականությունը, ամեն ինչ էլ հնարավոր է: Այդպես եղավ նույն 1920 թվականի մայիսին, երբ ապստամբության ժամանակ բոլոր բոլշևիկներին քշում էին Թիֆլիսից ու Բաքվից, մերոնք սեր ու հանդորժողականություն էին նրանց նկատմամբ տածում: Հետո այդ սիրուց ու հանդուրժողականությունից օգտվողները եկան ու տապալեցին: Հիմա ամեն ինչ կախված է մեր իշխանության վճռականությունից: Եթե իշխանությունը շարունակելու է այս ձևով վարվել, մենք օրեցօր տեսնում ենք, թե հակահեղափոխությունն ինչ լեզու է ձեռք բերում:

Որո՞նք պետք է լինեն իշխանությունների քայլերը:

Ամեն ինչ շատ պարզ է, օգտվելով Սահմանադրության երկրորդ հոդվածից, այն է՝ իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, և ժողովուրդն իրականացնում է իր իշխանությունը ընտրությունների և հանրաքվեի միջոցով, պետք է կառավարությունը հանրաքվե հայտարարի արտահերթ ընտրություններ անցկացնելու հարցի շուրջ: Այդ հանրաքվեի հիման վրա շտապ պետք է անցկացնել արտահերթ ընտրություններ, ձևավորել նոր խորհրդարան, դրա հիման վրա ձևավորել նոր կառավարություն, նորացնել դատաիրավական համակարգը: Դրանից հետո միայն պետք է ձեռնամուխ լինել նոր Սահմանադրության մշակմանն ու ընդունմանը: Միայն այդ դեպքում կարելի է չեզոքացնել հակահեղափոխությունը: Բայց չի կարելի թույլ տալ, որ հակահեղափոխական ուժերը պահեն մեծամասնությունն իրենց ձեռքում Ազգային ժողովում և հոխորտան, մատ թափ տան: Չի կարող հետհեղափոխական երկիրը կառավարվել նախահեղափոխական օրենքներով, որոնք ընդունվել են հենց օրենքի ու իրավունքի ոտնահարումով: Ներառյալ նաև Սահմանադրությունն է այդպես ընդունվել: