Սուր շնչական անբավարարության բուժումը

24.07.16 | 23:18

Սուր շնչական անբավարարության (ՍՇԱ) բուժումն իրականացվում է ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում և ներառում է հետևյալ կետերը՝

1. ՍՇԱ պատճառի վերացում՝ հիմնական հիվանդության բուժում

2. Շնչուղիների անցանելիության վերականգնում:

Պարենխիմատոզ ՇԱ առաջացնող շատ հիվանդությունների ժամանակ բրոնխոսպազմը առաջնային է, իսկ վենտիլյացիոն ՇԱ դեպքում այն երկրորդային է՝ որպես հետևանք խանգարվաշ դրենաժային ֆունկցիայի: Այդ պատճառով շատ կարևոր է վերականգնել շնչուղիների անցանելիությունը: Կիրառվում են հետևյալ մեթոդները՝

· խորխի հեռացման բնական մեթոդներ՝ օպտիմալ ջերմաստիճանի և խոնավության պահպանում, պոստուրալ դրենաժ, պերկուսիոն կամ վիբրացիոն մերսում, որոնք սակայն ծանր վիճակում գտնվող, անգիտակից հիվանդների մոտ էֆեկտիվ չեն

· դեղորայքային՝ բրոնխոլիտիկներ, խորխաբերներ, բետա-ադրենոմիմետիկներ, ստերոիդներ, ինֆուզիոն թերապիա

· խորխի հարկադրական հեռացման մեթոդներ՝ տրախեոբրոնխիալ կաթետեր, միկրոտրախեոստոմիա, ֆիբրոբրոնխոսկոպիա, թոքերի արհեստական վենտիլյացիա (ԹԱՎ):

3. Թոքերի վենտիլյացիայի անհրաժեշտ մակարդակի ապահովում.

Թոքերի արհեստական վենտիլյացիան կիրառվում է պատշաճ վենտիլյացիան (օրգանիզմից CO2 հեռացումը) և արյան օքսիգենացիան (թթվածնով հագեցումը) ապահովելու նպատակով, և դրա հիմնական ցուցումն է հիվանդի անկարողությունը՝ ինքնուրույն ապահովել այդ երկու գործընթացը: Օգտագործվում է ինվազիվ և ոչ ինվազիվ ԹԱՎ:

Ոչ ինվազիվ ԹԱՎ. դա թոքերի արհեստական վենտիլյացիան է՝ առանց էնդոտրախեալ ինվազիայի շնչական ուղիներ, օրինակ դիմակի օգնությամբ: Այն թույլ է տալիս խուսափել ինվազիվ ԹԱՎ շատ բարդություններից, ավելի հարմար է հիվանդի համար՝ թույլ է տալիս նրան խոսել, խորխը հեռացնել, սնունդ և հեղուկ ընդունել: Գոյություն ունեն ոչ ինվազիվ ԹԱՎ տարբեր ռեժիմների, որոնցից հաճախ օգտագործվում են շնչուղիներում դրական ճնշման ստեղծումով ռեժիմները (NPPV – non-invasive positive pressure ventilation)՝ ներշնչման ժամանակ դրական ճնշումով, արտաշնչման վերջում դրական ճնշումով (PEEP – positive end-expiratory pressure), ներշնչման և արտաշնչման ժամանակ դրական ճնշումով (CPAP – continuous positive airway pressure):

Ոչ ինվազիվ ԹԱՎ բուժման հիմնական ցուցումներն են՝

ՇԱ ախտաֆիզիոլոգիական նշանները՝

· հիպօքսեմիա առանց հիպերկապնիայի

· սուր հիպերկապնիա

· ռեսպիրատոր ացիդոզ

ՇԱ կլինիկական նշանները՝

հևոց
աբդոմինալ մկանների պարադոքսալ շարժումներ
հավելյալ մկանների մասնակցություն շնչառությանը

Պացիենտին առաջադրվող կրիտերիաները՝

շնչուղիները պաշտպանելու ունակություն
բժշկի հետ համագործակցություն
մինիմալ տրախեոբրոնխիալ սեկրեցիա
ստաբիլ հեմոդինամիկա:

Ոչ ինվազիվ ԹԱՎ հնարավոր է կիրառել հետևյալ վիճակներում՝ թոքերի խրոնիկական օբստրուկտիվ հիվանդություններ, բրոնխիալ ասթմա, մուկովիսցիդոզ, թոքի այտուց, թոքաբորբ, ինտուբացիայից հրաժարում: ԹԱՎ ընթացքում անհրաժեշտ է հսկել մի շարք պարամետրեր՝ ԶՃ, պուլս, ԷՍԳ, թթվածնի սատուրացիա (ապահովել >90%), շնչառության հաճախականություն (20-22):

Ինվազիվ ԹԱՎ. էնդոտրախեալ խողովակի կամ տրախեոստոմայի միջոցով կատարվող ԹԱՎ կիրառվում է ծանր ՇԱ դեպքում և թույլ է տալիս կասեցնել դրա արագ հարաճումը: Շնչական անբավարարության պարագայում ինվազիվ ԹԱՎ բացարձակ ցուցումներն են (ըստ Ավդեևի և Չուչալինի, 1998)՝

շնչառության կանգ
գիտակցության արտահայտված խանգարում՝ սոպոր, կոմա
ոչ ստաբիլ հեմոդինամիկա՝ արտահայտված հիպոտենզիա (սիստոլիկ ԶՃ <70 մմ ս.ս.), արտահայտված բրադի- կամ տախիկարդիա (սրտի զարկերի հաճախությունը <50/ր կամ >160/ր)
շնչական մկանների հոգնածություն:

Հարաբերական ցուցումներն են՝

շնչառության հաճախությունը >35/ր
արտահայտված ացիդոզը՝ pH<7.3
արտահայտված հիպօքսեմիան՝ PaO2<55 մմ ս.ս.` չնայած օքսիգենոթերապիային:

Ինվազիվ ԹԱՎ-ն առավել էֆեկտիվ է վենտիլյացիոն ՇԱ դեպքերում, չնայած երբեմն կարող է էֆեկտիվ լինել նաև պարենխիմատոզ ՇԱ ժամանակ: Այս մեթոդի կիրառման ընթացքում ԹԱՎ ապարատի օգնությամբ նախորոք տրվում և հսկվում են հետևյալ ցուցանիշները՝

վենտիլյացիայի րոպեական ծավալ
շնչական ծավալ
շնչառության հաճախություն
ներշնչման և արտաշնչման ժամանակ ճնշումը
ներշնչման և արտաշնչման ժամանակային հարաբերությունը
գազերի ներհոսքի արագությունը

Ինվազիվ ԹԱՎ ժամանակ ստեղծվում է որոշակի հիպերվենտիլյացիա՝ առաջացնելով չափավոր ռեսպիրատոր ալկալոզ և դրա հետ կապված գազափոխանակության, հեմոդինամիկայի, շնչառության կենտրոնական կարգավորման խանգարում: Դա արվում է այն պատճառով, որ արհեստական վենտիլյացիայի պայմաններում վենտիլյացիա/ պերֆուզիա հարաբերությունը շեղվում է ֆիզիոլոգիականից: Գոյություն ունեն ինվազիվ ԹԱՎ տարբեր ռեժիմներ, որոնց մանրամասն ուսումնասիրությունը կատարվում է ինտենսիվ թերապիայի դասընթացին:

Այս մեթոդի հնարավոր բարդություններն են՝

սպոնտան պնևմոթորաքս
դեպի սրտի աջ հատվածներ արյան հետհոսքի նվազում, որը հանգեցնում է հիպովոլեմիայի, հարվածային ծավալի և ԶՃ իջեցմանը
վենտիլյացիա/պերֆուզիա հարաբերակցության խանգարման խորացում՝ թոքային մազանոթների սեղմման հետևանքով
ռեսպիրատոր ալկալոզ, որի հետևանքով զարգանում է հեմոդինամիկայի, էլեկտրոլիտային կազմի, գազափոխանակության, շնչառության կենտրոնական կարգավորման խանգարում
ինֆեկցիաներ (թոքաբորբ)
ասպիրացիա
ինտուբացիայի բարդությունները՝ կերակրափողի պատռվածք, միջնորմի էմֆիզեմա, ենթամաշկային էմֆիզեմա, և այլն:

4. Հիպօքսեմիայի և հյուսվածքների հիպոքսիայի վերացում: Օքսիգենոթերապիան կարող է իրականացվել տարբեր եղանակներով՝ ինհալացիոն, ներերակային, հիպերբարիկ, էքստրակորպորալ, և այլն: Առավել տարածված է ինհալացիոն եղանակը՝ քթային խողովակների միջոցով, որոնց դեպքում հիվանդի համար դիսկոմֆորտը մինիմալ է, սակայն անհնար է ներշնչվող օդի թթվածնի կոնցենտրացիան հասցնել 40%-ից ավելիի, կամ դիմակի միջոցով, որի դեպքում դիսկոմֆորտն ավելի շատ է, սակայն կարելի է ստեղծել թթվածնի բարձր կոնցենտրացիա և խոնավեցնել ներշնչվող օդը: Օքսիգենոթերապիայի ժամանակ պետք է առաջնորդվել այն սկզբունքով, որ թթվածնի կոնցենտրացիան ներշնչվող օդում պիտի լինի այն նվազագույն քանակը, որի դեպքում ապահովվում է PaO2 (55-60 մմ ս.ս.) և SaO2 (90%) գոնե նվազագույն շեմը, քանի որ ավելի բարձր կոնցենտրացիաները կարող են մի շարք բացասական հետևանքներ ունենալ: Օքսիգենոթերապիայի ոչ էֆեկտիվ լինելու դեպքում իմաստ ունի փորձել անցնել ոչ ինվազիվ ԹԱՎ և հետո նոր՝ ինվազիվ ԹԱՎ-ի, եթե չկան վերջինիս համար բացարձակ ցուցումներ:

5. Թթվահիմնային վիճակի շտկում. Շնչական ացիդոզը շտկվում է պատշաճ վենտիլյացիայի ապահովման միջոցներով: Շնչական ալկալոզը ՇԱ դեպքում հիմնականում կապված է ԹԱՎ ոչ ճիշտ ռեժիմով, որն էլ հարկավոր է շտկել: Մետաբոլիկ ացիդոզի դեպքում հարկ է շտկել հեմոդինամիկան, ջրաէլեկտրոլիտային կազմը, իսկ մետաբոլիկ բուֆերների օգտագործումը (տրիսամինի, նատրիումի բիկարբոնատի լուծույթ) պետք է սկսել միայն երբ pH հասնում է կրիտիկական մակարդակի՝ 7.15-7.2:

6. Հեմոդինամիկայի պահպանում. հիմնական խանգարումը ՇԱ ժամանակ հիպովոլեմիան է, որի նշաններն են կենտրոնական երակային ճնշման, թոքային զարկերակի սեպման ճնշման, սիստոլիկ և պուլսային ԶՃ իջեցումը: Հիպովոլեմիայի շտկման նպատակով կատարվում է ինֆուզիոն թերապիա՝ նշված ցուցանիշների հսկողության տակ:

Առողջ Բլոգ

11 միլիոն դոլարի հետախուզական դրոնային տեխնոլոգիաների վաճառք ենք հաստատել Հայաստանի համար․ Վենս

Magnis.news

երկ

երք

չրք

հնգ

ուրբ

շբթ

կրկ

Սուր շնչական անբավարարության բուժումը

11 միլիոն դոլարի հետախուզական դրոնային տեխնոլոգիաների վաճառք ենք հաստատել Հայաստանի համար․...

Մեծ կարևորություն ունի Գյումրի-Կարս երկաթուղու բացումը. Նիկոլ...

Սիրով ընդունել եմ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հրավերը՝ սեպտեմբերի 19-ին մասնակցելու Խաղաղության...

Փաշինյանն ու Վենսը Միջուկային էներգիայի՝ խաղաղ նպատակներով օգտագործման վերաբերյալ համաձայնագիր են...

Տեր Գարեգին քահանա Արսենյանի խափանման միջոց տնային կալանքը...

Նախընտրական քարոզչության ժամանակահատվածն է մայիսի 8-ից հունիսի 5-ը....

Տիրադավները պահանջում են, որ Վեհափառ Հայրապետը գնա Ազգային ժողով, եթե ոչ՝ ՔՊ-ին կոչ են անում...

Հայաստան է գալու հերթական համաշխարհային աստղը․ Պապոյանը մանրամասներ...

Ապրիլի 1-ից ՀՀ ողջ տարածքում կենսաթոշակները և նպաստները վճարվելու են բացառապես անկանխիկ...

Ո՞վ ենք մենք, որ չդիմանանք այս հալածանքներին՝ հանուն մեր Տեր և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի և Մայր Աթոռ...

Երևանի մի քանի փողոցներում կլինեն երթևեկության սահմանափակումներ․ պայմանավորված է ԱՄՆ փոխնախագահի...

Այսօր երեկոյան տեղի կունենա Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպումը ԱՄՆ փոխնախագահի...

Մեծ ծավալի փոսալցման աշխատանքներ ունենք իրականացնելու....

Վիճաբանություն և ծեծկռտուք՝ Երևանում․ հնչել են կրակոցներ․ կան մարմնական վնասվածք ստացած...

Թուրքիան արագացրել է Հայաստանի հետ սահմանային անցակետի բացման...

ՄԻՊ աշխատակազմն աշակերտների է հյուրընկալել

Էլեկտրամատակարարումը կդադարեցվի

Աբովյանի, Հրազդանի, Սևանի, Մարտունիի, Արարատի, Վայքի տարածաշրջաններում թույլ ձյուն է...

Ալիևը ցմահ ազատազրկման դատավճիռների համար, դիտմամբ ընտրեց «Զայեդի» ստացման հաջորդ օրը, որ...

Արման Սարոյանը չի ներկայացել դատական նիստին. միջնորդել է այն հետաձգել....

Հայկական մամուլ

ՀայEngРусԵրեքշաբթի Փետրվար 03 «Ժողովուրդ». Մարդիկ փող չունեն, բայց վարկ են վերցնում. պաշտոնական...

«Ժողովուրդ». Հակակոռուպցիոն կոմիտեն հաստատեց. ՔՊ-ական Կոնջորյանի առանձնատան մասով ստուգումներ...

«Հրապարակ». Ինչ արդյունք կտան Մայր Աթոռի...

«Փաստ». Ո՞ւմ է ձեռնտու «բոլորին մերժելու» մոտեցումը

«Հրապարակ». ՔՊ–ականների խնջույքին Փաշինյանը սեփական մատուցողին ու բաժակն է...

«Հրապարակ». Փաշինյանը թիմին ասել է՝ պետք է ոչ թե 50+1, այլ 60 տոկոս...

«Հրապարակ». Գարեգին Բ–ի դեմ նոր քրեական վարույթ են...

«Ժողովուրդ». Հեղուկ գազի թանկացման առեղծվածն ու ադրբեջանական բենզինի...

«Հրապարակ». Շուտով նոր ցնցում է սպասվում հանրությանը

«Ժողովուրդ». ԱԺ-ում արտահերթ, գաղտնի օրակարգով նիստ է. ընտրական օրենսգիրք են...

«Հրապարակ». ՔՊ–ն՝ «Մեր ձևով»–ի օրակարգով

«Հրապարակ». Ուղիներ են որոնում՝ թույլ չտալու հոգևորականների մեկնումը...

«Փաստ». Էլ ի՞նչ են «բացելու» մինչև ընտրություններ

«Փաստ». Համայնքներ կմիավորվեն Լոռու, Սյունիքի և Վայոց ձորի մարզերում....

«Ժողովուրդ». Առողջապահության նախարարի գոտին 1375$ է, պայուսակը՝ 3150$. շքեղությունների...

«Ժողովուրդ». Իշխանությունները «եկեղեցու բարենորոգում» անվան տակ փորձում են «տիրանալ» եկեղեցու...

«Ժողովուրդ». ՔՊ նախընտրական ծրագրի ընդունումից գրեթե 5 տարի անց՝ միջին կենսաթոշակը ծրագրային...

«Հրապարակ». Արցախի թեմի առաջնորդն իր վախերի պատանդն է...

«Հրապարակ». ՔՊ վարչությունը գրանցել է Անդրանիկ Քոչարյանի թեկնածությունը` ՔՊ հաջորդ պառլամենտի...

«Փաստ». Հայ առաքելական եկեղեցում ոչ մի պառակտում տեղի չի ունենում, չնայած Փաշինյանի կողմնակիցների...

«Ժողովուրդ». Կատարվել է առերես հարցաքննություն

«Հրապարակ». Հայկ Կոնջորյանը կտրվել է գետնից

«Իրավունք». ՔՊ-ական մերժվածներն արդեն պատերի տակ դժգոհում են. ովքեր են «դաբրո» ստանում...

«Փաստ». Փաշինյանը մարդկանց տանում է բախումների, որ «հոգին...

«Ժողովուրդ». Ինչ է սպասվում Արցախի նախագահ Շահրամանյանին. հնարավոր է մեղադրանք...

«Ժողովուրդ». Արտախորհրդարանական պայմանավորվածություններ՝ 2026-ին...

«Փաստ». Ինչի՞ ցուցիչ են խայտառակ թվերը

«Ժողովուրդ». Ի՞նչ ունեցվածք ունի մարզպետի՝ երկարամյա ԱԱԾ-ական...

«Հրապարակ». Միհրան Հակոբյանի ծեծի պատմությունից հնարավոր է «տուժի» գլխավոր դատախազ Աննա...

«Ժողովուրդ». Հանկարծամահ լինելուց առաջ հարցաքննել էին հրաշագործ...

«Իրավունք». 10 եպիսկոպոսների հայտարարությունը իրավապահները չեն...

Տոտալ ձախողում Գյումրիում. «հակապատարագները»՝ կուսակցական...

«Իրավունք». Ինչ են զրուցել ԱԱԾ մեկուսարանում Աղազարյանն ու Սրբազանները. Բացառիկ...

«Փաստ». Կառավարությունը նոր մահակ է պատրաստում՝ «գեղեցիկ»...

«Ժողովուրդ». Բրյուսովի անվան պետական համալսարանում լարված իրավիճակ...

«Հրապարակ». Իշխանությունն ինչ սցենար է գծել եկեղեցու հետ կապված. 2-3 նոր անուն...

«Փաստ». Կսահմանվի կուսակցությունների տարեկան հաշվետվությունների ստուգման...

«Ժողովուրդ». Կոնջորյանն ու Հովհաննիսյանը 4-րդ անգամ տապալում են ԱԺ...

«Փաստ». Հայտարարագրերի վերլուծման նոր չափորոշիչներ...

«Ժողովուրդ». Երեւանի քաղաքապետարանը էլի գնումներ է արել ՔՊ-ական ավագանու անդամի...

«Հրապարակ». Պահանջում են Արցախի թեմի առաջնորդությունից...

«Ժողովուրդ». Քրեական ենթամշակույթի կրող «Օրենքով գողերը»` ՔՊ-ի...

«Ժողովուրդ». Առողջապահության ապահովագրության նախագիծը շտապում են ընդգրկել դեկտեմբերի քառօրյա...

«Ժողովուրդ». Իշխանությունն արդեն ունի իր համար երկու «սրտի կաթողիկոս»....

«Հրապարակ». ՔՊ–ում կարգախոսի փնտրտուք է

«Հրապարակ». Նիկոլ Փաշինյանը հիասթափված է Ալեն Սիմոնյանից. Պատճառը հայտնի...

«Ժողովուրդ». Որն է հաջորդ բուհը. Հակակոռուպցիոն կոմիտեն օպերացիան...

«Փաստ». Զիջումները վերածվում են կապիտուլյացիայի, բայց խաղաղություն այդպես էլ չի...

«Հրապարակ». Դավիթ Տոնոյանին թույլ չեն տալու

«Հրապարակ». Ընտրությունների շեմին մոտ 8 հազար մարդու փորձում են իրենց կողմը...