Բայդենի նախընտրական խոստումներից մեկը կարող է կատարվել՝ Ադրբեջանի դեմ սանկցիաներ կիրառելով. Մայքլ Ռուբին

07.11.20 | 13:16

ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Ջո Բայդենն իր քարոզարշավի հիմնասյուն է դարձրել կուսակցական տարաձայնությունների վերացումը։ Եթե ԱՄՆ նախկին փոխնախագահը ցանկանա այդ խոստումը պահպանել նաև արտաքին քաղաքականության հարցում, ապա նա ավելի լավ տարբերակ չի գնտի, քան երկկուսակցական (Հանրապետականների և Դեմոկրատների, խմբ.) ջանքերով Արցախի վրա Ադրբեջանի հարձակումները դադարեցնելը, գրում է nationalinterest.org-ը՝ ներկայացնելով Ձեռներեցության ամերիկյան ինստիտուտի գիտաշխատող Մայքլ Ռուբինի վերլուծությունը: Աղբյուրը նշում է, որ Արցախը լեռնային շրջան է, որը պատմականորեն բնակեցված է հայերով։ Այնուամենայնիվ, Խորհրդային Միության ղեկավար Իոսիֆ Ստալինը տարածաշրջանը փոխանցել է ադրբեջանական վերահսկողությանը. նա փորձում էր կովկասյան ազգայնականությունը խորտակել։ Սակայն, պարտադրված կոմունիզմի տասնամյակները բավարար չէին մշակույթի և պատմության հազարամյակները տապալելու համար: Եվ Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև պատերազմ սկսվեց. լեռնային շրջաններում (Արցախ, խմբ.) ապրող հայերը պայքարում էին էթնիկ զտումների դեմ և ձգտում էին կրկին միանալ Հայաստանին: Դրան հաջորդող մարտերում հայերը հիմնականում վերահաստատեցին վերահսկողությունը Արցախի նկատմամբ, և այդ ժամանակից ի վեր տարածաշրջանը գործեց որպես փաստացի անկախ հանրապետություն: «Էթնիկական զտումների և հավաստի զեկույցների ֆոնին, Կոնգրեսն ընդունել է «Ազատության աջակցության մասին» օրենքը, որի 907-րդ կետով ԱՄՆ-ն չի կարող օգնություն տրամադրել Ադրբեջանի կառավարությանը, քանի դեռ նախագահը նման որոշում չէր ընդունել, և չի զեկուցվել Կոնգրեսին, որ Ադրբեջանի կառավարությունը քայլեր է ձեռնարկում դադարեցնելու բոլոր շրջափակումներն ու ուժի գործադրումները Հայաստանի և Արցախի դեմ: Ադրբեջանը երկար ժամանակ պնդում էր, որ այս պատժամիջոցն անարդար էր, հաշվի առնելով, որ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը ճանաչել և հաստատել է Ստալինի ժամանակաշրջանի սահմանային փոփոխությունները»,- նշում է աղբյուրը: Նշվում է, որ վերոնշյալ պատժամիջոցը, որը սահմանվում էր 907-րդ կոտով, ուժը կորցրել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ին տեղի ունեցած ահաբեկչություններից հետո: Ադրբեջանի նախագահ Հեյդար Ալիևը՝ ներկայիս առաջնորդ Իլհամ Ալիևի հայրը, ով նաև Արցախը շրջապատելու և հայերին դուրս մղելու նախնական փորձի կազմակերպիչն էր, Ալ Քաիդայի հարվածներից հետո դարձավ ԱՄՆ-ի դաշնակիցը։ Ալիևը թույլ տվեց, որ Ադրբեջանը օգտագործվի մի շարք հակաահաբեկչական գործողությունների համար։ ... Այնուամենայնիվ, ներկայիս ադրբեջանական հարձակումը խախտում է 907-րդ մասից հրաժարման համար ԱՄՆ-ի առաջ քաշած յուրաքանչյուր պայման։ Եթե նակինում նախ Հեյդար, ապա նաև Իլհամ Ալիևները դեմ էին Ալ Քաիդային, ապա այժմ Ադրբեջանն համագործակցում է Թուրքիայի կողմից աջակցվող սիրիացի վարձկանների հետ, որոնցից շատերը նախկինում ծառայում էին Ալ Քաիդայի հետ կապված խմբավորումներին:

«... Նախագահական քարոզարշավի ընթացքում հեշտ է կասկածի տակ դնել յուրաքանչյուր որոշում, որը կայացնում է գործող նախագահը, բայց հուսանք, որ Բայդենը դիտորդի դերում չի լինի։ Ամբողջ օրենքը հիմնաված է 907-րդ կետի վրա, ուստի պետք է հրաժարվել դա չեղյալ հայտարարելուց։ Այն, որ Պետդեպարտամենտը աչք է փակել ադրբեջանական խախտումների վրա և պահպանում է 907-րդ կետից հրաժարումը, դա անարգանք է բոլոր կոնգրեսականների նկատմամբ՝ լինի դեմոկրատ, թե հանրապետական»,- գրում է աղբյուրը։

Աղբյուր` Panorama.am