Պիրենեյներում գտնված հռոմեական մատանին պատկերում է Պենտիսլեային սպանող Աքիլեսին

26.06.21 | 13:07

Թանկարժեք քարերով եւ հռոմեական կնիքով մատանին, որի վրա փորագրված է Աքիլեսը, որն սպանում է ամազոնուհիների թագուհի Պենտիսլեային, հայտնաբերվել է կատալոնական Պիրենեյներում, Տոսալ դե Բալտարգա հնագիտական տեղամասում։ Մատանին պատրաստված է միակտոր երկաթե օղակից՝ օվալաձեւ թանկարժեք քարով եւ խոր կնիքով՝ ներդրված թեք եզրագծով։ Նման մատանիների համեմատությամբ, որոնք գտնվել են այլ վայրերում, գտածոն թվագրվում է մոտավորապես մ.թ.ա. 100-50թթ.։ Հետազոտությունը հրապարակվել է European Journal of Archeology-ում։

Աքիլեսը լրիվ ասպազեն է, սուր եւ վահանով, պատկերված է մահացող Պենտիսլեային գրկած։ Նա մահացու վիրավորել է թագուհուն։ Ամազոնուհիների թագուհին ծնկած է՝ գլուխը հակած։ Աքիլեսը փորձում է պահել այն ձախ ձեռքից ցածր։ Նրանց հագուստը մանրամասն մշակված է, Աքիլեսի երկշարք պտերուգը (կաշվե կամ ամուր վուշե փեշ, որ կրում էին հռոմեական կամ հունական կիրասների տակ) եւ ուսադիրները հատկապես ընդգծված են։ Պենտիսլեայի խիտոնը՝ կարճ փեշով, սուր եզրեր ունի եւ շեղակի ծալքեր, որոնք ընդգրկում են նրա ազդրերը՝ ոտքերն ազատ թողնելով։ Անգամ կարելի է տեսնել նրա սանդալների գծերն աջ ոտքին։ Մազերը կիպ հավաքված են ծոծրակին։ Այս ամենը փորագրված է 17 x 15,5 մմ քարի վրա։

Կնոջը սպանած Աքիլեսը նրան պահում է վերջին շնչում. այս մոտիվը հաճախ է հանդիպում հունա-հռոմեական դեկարատիվ արվեստում, որը փոխառված է հոմերոսյան ավանդույթից, ըստ որի՝ Աքիլեսը մահացու հարված է հասցրել կնոջը, հանել նրա սաղավարտն ու անմիջապես էլ սիրահարվել։ 2-րդ դարի աշխարհագրագետ Պավսանիոսն իր «Հունաստանի նկարագրությունը» աշխատությունում նշում է, որ Օլիմպոսում Զեւսի տաճարի կոթողային հուշարձանի գահին եղել է մահացող Պենտիսլեայի եւ նրան պահող Աքիլեսի ռելիեֆային պատկերը։ Պահպանվել է նույն տեսարանի մարմարե ռելիեֆը Աֆրոդիսիաս քաղաքի Աֆրոդիտեի սրբարանից