Առայժմ Իրանը կատարում է ուժի ցուցադրություն եւ կարմիր գծերի վերհիշեցնում Բաքվին

27.09.21 | 21:52

Մեր զրուցակիցն է Իրանում Հայկական ժողովրդային շարժումի Խորհրդի անդամ, իրավաբան եւ փաստաբան Ժոզեֆ Ամիրյանը

Պարոն Ամիրյան, Իրանի նախագահ Ռայիսին հայտարարել է Իրանի արտաքին քաղաքականության մեջ նոր դարաշրջան սկսելու մասին: Ինչ կարելի է ակնկալել այս հայտարարությունից:

Իհարկե, նոր կազմվող կառավարությունները հաճախ հրապարակ են գալիս զգայացունց կարգախոսներով, բայց թե այդ կարգախոսները որքանով են իրականանալի կամ պատասխանում անհրաժեշտություններին, դա ժամանակը ցույց կտա: Իրանի արտաքին քաղաքականության ամենահիմնական հարցը այս կտրվածքում միջուկային հարցի համապարփակ լուծումն է եւ Իրան-Արեւմուտք հարաբերությունների կարգավորումը, ինչի համար Իրանի նոր նախագահ պարոն Ռայիսին հայտարարել է, որ անընդունելի եւ միակողմանի զիջումների չի գնա: Իսկ ինչ առնչվում է Իրան-Հայաստան հարաբերություններին եւ հայկական շահերին, պետք է ասել, որ Թուրքիա-Ադրբեջան հակաիրանական բացահայտ քայլերի շարունակությունը կարող են իրանական կողմին մղել կոպիտ արձագանքի եւ Հայաստանի հետ հարաբերությունների սերտացմանը:

Իրանը զորավարժություններ է անցկացնում սահմանին, ինչը Բաքվի դժգոհությունն է առաջացրել: Ի՞նչ խնդիր է լուծում Իրանը նման քայլով:

Իրանի վերջին զորաշարժը պատասխան է Արաքսի մյուս ափին Ադրբեջան-Թուրքիա զորավարժությանը: Ադրբեջանն այսօր, այլեւս ոչ այնքան էլ թաքուն, հովանավորում է Իրանում թրքախոս ծայրահեղականներին, այսպես կոչված անջատողականներին, ինչը վտանգավոր խաղ է, ու թեեւ Իրանը հայտարարել է, որ կարեւորում է իր հարեւանների հետ բարիդրացիական հարաբերությունները, բայց բնական է, որ չի հանդուրժելու իր հողային ամբողջականության եւ գերիշխանության դեմ ուղղված քայլերը: Առայժմ, կարելի է ասել կատարում է ուժի ցուցադրություն եւ կարմիր գծերի վերհիշեցնում:

Իրանի դեսպան Զոհուրին Հայաստանի ԱԽ քարտուղարին մտահոգություն է հայտնել Իրանը Հայաստանին կապող ենթակառուցվածքների օգտագործման շուրջ ծագած խնդիրների հետ կապված: Ինչպիսի՞ լուծում պետք է լինի խնդրին:

Ադրբեջանի կողմից Գորիս-Կապան միջպետական ճանապարհի հետ կատարածը ոչ թե «ծագած խնդիրներ» են, այլ աննախադեպ եւ շատ վտանգավոր քայլ է, իրանցի վարորդների արդեն 9 օր կալանավորումը՝ առավել եւս: Նման տարաձայնություններն այս եղանակով չեն լուծում: Սա Ադրբեջանի կողմից իր քաշից ավելի մեծ եւ գրգռիչ մարտահրավեր է, ով իհարկե վայելում է Թուրքիայի աջակցությունը: Վարորդներին ամե՛ն մի օր ավելի պահելով՝ Բաքուն զննում է Իրանի զարկերակը, չափում նրա համբերության աստիճանը: Թուրքիան փորձում է տարածաշրջանում առաջացնել եւ պարտադրել ուժերի նոր հավասարակշռություն: Ադրբեջանի այս քայլը պատահականության կամ պահի տակ առած որոշման արդյունք չէ, այլ խորապես սերտված եւ ռիսկային քայլ: Այս հարցը պետք է լուծվի արմատապես եւ վերջնական, Ադրբեջանին ցույց տալով իր տեղը, իր չափը: Հակառակ դեպքում, մենք ականատես ենք լինելու նոր անակնկալների