Դաբաղ ու ծաղիկ՝ Վահան Քերոբյանից

18.12.21 | 15:52

Թեև ներկայիս իշխանությունները սիրում են պարբերաբար քննադատել նախկիններին, սակայն առկա փաստերը ցույց են տալիս, որ ներկաների օրոք տարբեր ոլորտներում, գերատեսչություններում առկա են բազմաթիվ չարաշահումներ։ Դրա վկայությունը ՀՀ հաշվեքննիչ պալատի կողմից իրականացված հերթական ուսումնասիրություններն են։

Մասնավորապես, ՀՊ-ն 2021 թվականի ՀՀ պետական բյուջեի կատարման հաշվեքննության շրջանակում իրականացրել է ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության վեց ամիսների բյուջեի կատարողականի ֆինանսական և համապատասխանության հաշվեքննություններ։ Արդյունքում նախարարության կողմից իրականացվող մի շարք ծրագրերում հայտնաբերվել են էական խեղաթյուրումներ և անհամապատասխանություններ։

Հիշեցնենք, որ 2020 թվականի նոյեմբերի 26-ի էկոնոմիկայի նախարությունը ղեկավարում է Վահան Քերոբյանը։

Այսպիսով, ըստ Հաշվեքննիչ պալատի, խախտումներ են հայտնաբերվել Էկոնոմիկայի նախարարության կողմից իրականացվող Գյուղատնտեսական կենդանիների պատվաստման, Գյուղատնտեսական վարկերի տոկոսադրույքների սուբսիդավորման, Գյուղատնտեսական հումքի մթերումների (գնումների) նպատակով ագրովերամշակման ոլորտին տրամադրվող վարկերի տոկոսադրույքների սուբսիդավորման, Էկոնոմիկայի ոլորտում պետական քաղաքականության մշակման ծրագրերի համակարգման և մոնիթորինգի ոլորտներում, ինչպես նաև Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման նպատակով տրամադրված վարկերի տոկոսադրույքների սուբսիդավորման ծրագրի շրջանակներում։

Օրինակ, 2019-2021 թթ-ի ընթացքում Էկոնոմիկայի նախարության կողմից Դաբաղ և ծաղիկ պատվաստանյութերի ձեռքբերման վերլուծությունից պարզվել է, որ նշված տարիներին պատվաստանյութերը վերջնական գնվել են մեկ անձից։ Մասնավորապես, նշված ժամանակահատվածում հրատապության հիմքով մեկ անձից ձեռքբերումների պատճառ են հանդիսացել մասնակիցների կողմից ներկայացված նախահաշվային գնից բարձր գնային առաջարկները, որոնք, ըստ էության, ներառել են պատվաստանյութի արժեքից բարձր նաև ԱԱՀ-ի գումարը, որը չի նախատեսել և հաշվի չի առել նախարարությունը։

Հետևաբար, չկայացած մրցույթները և հետագայում համապատասխան որոշումների կայացումը հանգեցրել է պատվաստանյութերի ձեռբքերման ժամկետների երկարաձգման և մեկ անձից գնման հրատապության՝ կապված անասնահամաճարակային իրավիճակի կայունության ապահովման հետ։ Հարկ է նշել, որ կազմակերպված մրցույթներին հիմնականում մանսակցում են այն կազմակերպությունները, որոնց հետ կնքվել են մեկ անձից գնման պայմանագրեր։

Այսպիսով, ըստ ՀՊ-ի հաշվետվության, նախարարության կողմից Դաբաղ և Ծաղիկ պատվաստանյութերի ձեռքբերման գործընթացում առկա են պլանային և կատարողական ցուցանիշների միջև անհամապատասխանություններ և հսկողական գործընթացի թերացումներ։ «Վերոնշյալը հանգեցրել է 2019-21 թթ-ի ընթացքում նշված պատվաստանյութերի հրատապության հիմքով մեկ անձից գնմանը, պատվաստանյութերի ուշ մատակարարմանը և արդյունքում 2021 թ-ի հուլիսի մեկի դրությամբ Դաբաղ պատվաստանյութի գծով 326,087 հատ պակաս հակադաբաղային միջոցառման իրականցմանը։ 2021թ-ին Դաբաղ պատվաստանյութը մեկ անձից՝ միջնորդ կազմակերպությունից գնելու հետևանքով, նախարարությանը մատակարարված ապրանքի գինը գերազանցել է արտադրող կազմակերպության վաճառքի գնին, որը կազմել է 63, 099, 84 հազար դրամ»,- նշված է ուսումնասիրության մեջ։

Կորոնավիրուսի տնտեսական հետևանքների չեզոքացման նպատակով տրամադրված վարկերի տոկոսադրույքների սուբսիդավորման ծրագրի շրջանակներում էլ ներկայացված հաշվետվության վերաբերյալ ևս առկա է խեղաթյուրում 1, 249, 486, 37 հազար դրամ գումարի չափով։

Համաձայն այդ ծրագրի՝ 2021 թվականի վեց ամիսների ընթացքում փաստացի ծախսը կազմել է 2, 172, 767, 73 հազար դրամ։

«Հաշվեքննողների կողմից ուսումնասիրվել և համադրվել են ֆինանսական կառույցների կողմից ներկայացված 2021 թ-ի հունվար-հունիս հաշվետու ամիսներն ընդգրկող հայտերն և հաշվետվությունները։ Այսպիսով, ըստ այդմ, առկա է անհամապաստախանություն նախարարության կողմից ներկայացված ֆինանսական կառույցների հայտերի և պետական բյուջեի կատարման փաստացի ծախսերի միջև։ Առկա անհամապատասխանության հետևանքով առաջացել է խեղաթյուրում պետբյուջեի կատարման վերաբերյալ հաշվետվության փաստացի ծախսի ներկայացման մասով 1, 249, 486, 37 հազար դրամի չափով»,- ասվում է Հաշվեքննիչ պալատի ուսումնասիրությունում։

Նշենք նաև, որ էկոնոմիկայի ոլորտում պետական քաղաքականության մշակման ծրագրերի համակարգման և մոնիթորինգի ոլորտում, պարգավճարների մասով ևս կան խախտումներ։ Բացի այդ, նախարարության թափուր հաստաիքների մասով մրցույթներ չեն հայտարարվել, մինչդեռ «Քաղաքացիական ծառայության մասին» օրենքի համաձայն, քաղծառայության պաշտոնը թափուր մնալուց հետո՝ երեք ամսվա ընթացքում պետք է հայտարարվեր մրցույթ, ինչը չի իրականացվել։

Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ «Ժողովուրդ» օրաթերթը գրել էր՝ դեկտեմբերի 24-ին՝ ժամը 11:00-ին, ԱԺ ֆինանսավարկային և բյուջետային, Տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովները կգումարեն համատեղ նիստ, որի ժամանակ կքննարկվեն ՀՀ հաշվեքննիչ պալատի կողմից ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարությունում ՀՀ 2021 թվականի պետական բյուջեի վեց ամիսների կատարման հաշվեքննության արդյունքների վերաբերյալ ընթացիկ եզրակացությունները: