Խաղաղության պայմանագիրը չպետք է լինի Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի հաշվին

11.09.22 | 17:59

Lragir.am-ի զրուցակիցն է Արցախի Ազգային ժողովի «Ազատ հայրենիք-ՔԴՄ» խմբակցության ղեկավար Արթուր Հարությունյանը

Պարոն Հարությունյան, Բրյուելում կայացած հանդիպումից հետո Հայաստանի իշխանությունները հայտարարում են, որ մինչև տարեվերջ կարող է կնքվել, այսպես կոչված, խաղաղության պայմանագիրը։ Առանց Արցախի հարցի լուծման, ինչպե՞ս եք պատկերացնում այդ գործընթացները

Խաղաղության պայմանագիրը չպետք է լինի Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի հաշվին։ Մենք այդ գործընթացը տեսնում ենք այսպես, որ խաղաղության պայմանագրի շրջանակներում բանակցություններում պետք է նաև ընդգրկվի Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցն առանձին ձևաչափով քննարկելու անհրաժեշտությունը։ Այնտեղ պետք է ամրագրվի, որ ԼՂ հիմնահարցն առանձին քննարկման հարց է, որը պետք է քննարկվի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակներում։

Նախքան Արցախի խնդրի լուծումը, որևէ փաստաթուղթ կնքելը արդյոք չի՞ «փակի» Արցախի հարցը

Չեմ կարծում։ Եթե հենց այդ պայմանագրով ամրագրվի, որ ԼՂ հիմնահարցը Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակներում ենթակա է առանձին քննարկման, այդտեղ խնդիր չեմ տեսնում։ Մեր տեսակետն այն է, որ կա միջազգայնորեն ճանաչված միակ ձևաչափը, և երեք հայտնի սկզբունքների հիման վրա պետք է լուծվի Արցախի հարցը՝ ազգերի ինքնորոշման իրավունք, տարածքային ամբողջականություն և ուժի սպառնալիքի չկիրառում։ Այսօր Միսնկի խմբի համանախագահների միջև շփումների ձևաչափը վերականգնելու որոշակի խոչընդոտներ կան, ինչի ուղղությամբ պետք է աշխատանք տարվի։ Եվ ձևաչափը պետք է վերականգնվի, քանի որ, ինչպես ասացի, դա ԼՂ հիմնահարցի կարգավորման միջազգայնորեն ճանաչված միակ ձևաչափն է։

Բաքուն պարբերաբար սադրանքների է դիմում, նրանք միտված չեն խաղաղության, ի՞նչ պետք է անել։

Չեմ կարծում, որ Ադրբեջանը գնում է խաղաղության, իրենց հռետորաբանությունն ու սադրիչ գործողություններն այս փուլում չեն կարող բերել խաղաղության։ Ադրբեջանն անընդհատ փորձում է վիժեցնել Մինսկի խմբի համանախագահության ձևաչափը։ Իրենց կողմից անընդհատ հնչող հայտարարությունները, թե «Լեռնային Ղարաբաղի հարց չկա», միտված են նրան, որ փորձում են այդ ձևաչափը հանել օրակարգից, քանի որ այդ ձևաչափով է միայն ամրագրված ազգերի ինքնորոշման իրավունքը։ Այդ պատճառով Ադրբեջանը փորձում է ամեն կերպ հասնել նրան, որ բանակցային գործընթացը հանի Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակներից։ Հետևաբար, մենք պետք է շատ ջանքեր գործադրենք, որպեսզի ձևաչափը վերականգնվի, և բանակցությունները շարունակվեն այդ ձևաչափով, ոչ թե բրյուսելյան։

Արցախի իշխանությունների քաղաքականությունից դժգոհություններ կան, Ստեփանակերտում վերջին շրջանում բողոքի ակցիներ են, մարդիկ պահանջում են նաև հրաժարականներ։ Փոփոխություններ կարո՞ղ են լինել։

Չեմ կարծում, որ ձեր նշած բողոքի ակցիաների արդյունքում կարող են փոփոխություններ լինել։ Բայց կա Սահմանադրական բարեփոխումների գործընթաց, որն սկսվել է այս տարվա սկզբին։ Մինչև սեպտեմբերի վերջ նախագիծը կլինի, հանրային քննարկումների փուլը կանցնի, այնուհետև կլինեն սահմանադրական բարեփոխումներին հաջորդող գործընթացները։ Դրա արդյունքում կարող են նաև լինել այլ փոփոխություններ։