ԵՄ գագաթաժողովը հաստատել է, որ Ուկրաինայի անդամակցությունն արագ չի լինելու

07.10.23 | 15:19

Եվրամիության ղեկավարները խոստովանել են, որ անդամության թեկնածուները պետք է համապատասխանեն անդամակցության չափորոշիչններին, բայց եւ 27 անդամ երկրները նույնպես պետք է աշխատեն ԵՄ բարեփոխման ուղղությամբ, տեղեկացրել է AP-ն։ Չնայած Ուկրաինան ակնկալում էր արագ միանալ դաշինքին, 27 ղեկավարները հրաժարվել են հաստատել մինչեւ 2030թ. երկրի անդամության թիրախային ժամկետը, ինչպես առաջարկել էր ԵՄ Խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելը։ Գագաթաժողովը հայտարարություն է արել, որ ցանկացած հավակնորդ պետք է ավարտի ԵՄ-ին անդամակցությանը համապատասխանելու երկար գործընթացը, որը կարող է տարիներ տեւել։ Կարճ ուղիները բացառվել են։ ԵՄ անդամ դառնալ ցանկացողները պետք է ակտիվացնեն բարեփոխումներին ուղղված ջանքերը, մանավանդ օրենքի գերակայության ոլորտում, նշվել է ղեկավարների համատեղ հայտարարությունում։

«Դրան զուգահեռ՝ ԵՄ-ն պետք է ինքն անհրաժեշտ ներքին բարեփոխումներ իրականացնի»։ Կոնկրետ ժամկետի նշումից հրաժարումը նոր անդամների համար թույլ է տվել խուսափել պառակտումից նրանց, ովքեր ցանկանում են, որ Ուկրաինան որքան հնարավոր է արագ դառնա ԵՄ անդամ, եւ այն անդամների միջեւ, ովքեր կարծում են, որ անհրաժեշտ են բանակցություններ։ 2022թ. փետրվարին պատերազմն սկսվելուց ի վեր ԵՄ երկրների մեծ մասը հայտարարել է, որ աշխատելու է Ուկրաինայի հետ «երկարատեւ միասնությամբ», ինչը ի վերջո կհանգեցնի Կիեւի անդամակցությանը դաշինքին։ Այս շաբաթ Հունգարիայի վարչապետ Վիկտոր Օրբանը պնդել է, որ գաղափարը պետք է վերանայել զրոյից։ «Մենք երբեք չենք ներառել այն երկրներին, որոնք պատերազմի վիիճակում են գտնվում։ Եվ մենք չգիտենք, թե որտեղով են անցնում գործող սահմաններն ու քանի մարդ է ապրում այնտեղ»,- ասել է Օրբանը։

Ղեկավարները պետք է որոշեն՝ սկսե՞ն արդյոք պաշտոնական բանակցություններն Ուկրաինայի հետ դեկտեմբերից։ Օրբանն ասել է, որ միությունը նախկինի պես պատրաստ չէ ընդունել այդքան կարեւոր որոշումներ։ Եվ Հունգարիան, ինչպես եւ այլ երկրներ, վետոյի իրավունք ունի այն հարցում, որը միաձայնություն է պահանջում։ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լյայենը պնդել է, որ միասնական շուկայի ընդլայնումն օգուտ կբերի բոլորին։ Բայց ֆոն դեր Լյայենը ընդգծել է, որ «անդամակցությունը պետք է հենվի արժանիքների վրա»։ Նրա խոսքով՝ ԵՄ կանոններին եւ չափորոշիչներին իրենց օրենքները համապատասխանեցնելու գործում թեկնածու երկրների ձեռք բերած առաջընթացը պետք է թելադրի անդամակցության տեմպերը, այլ ոչ թե ինչ-որ կամայական ժամկետներ։ ԵՄ հազարավոր կանոններին համապատասխանելու բյուրոկրատական տեմպը կարող է տասնամյակ եւ անգամ ավելի երկար տեւել։ ԵՄ-ն ինքը պետք է վերակառուցվի ավելի լայն մասշտաբով։ Դա ներառում է միջոցների վերաբաշխումը, ներկա շահառուներին ավանդատուների վերածելը, որոնք կօգնեն ավելի աղքատ նոր անդամներին, ինչպես նաեւ որոշումների ընդունման գործընթացի օպտիմալացումը, որպեսզի կրճատվի այն որոշումների թիվը, որոնք միաձայնություն են պահանջում։ Սա բավական դժվար է ներկա անդամների համար, հատկապես հաշվի առնելով այն, որ տասնամյա վաղեմության կանոնները դեռեւս գործում են եւ սկզբում մշակվել են սերտորեն կապված մեկ դյուժին երկրների համար։