Bloomberg. Իրանը սկսել է կրճատել նավթի արդյունահանումը

02.05.26 | 19:30

Քանի որ ԱՄՆ ռազմածովային շրջափակումը Հորմուզի նեղուցում ուժեղացնում է ճնշումն Իրանի նավթային առևտրի վրա, վերջին շաբաթներին արտահանումը կտրուկ նվազել է, իսկ պահեստարաններն արագ լցվում են։ Արդեն հիմա երկիրը սկսել է կրճատել արդյունահանումը, գրել է Bloomberg գործակալությունը՝ հղում կատարելով իրանցի բարձրաստիճան պաշտոնյային։ Սակայն կա մի կարևոր վերապահում, որը Վաշինգտոնը կարող է թերագնահատել․ Թեհրանն ունի նման սցենարների նախապատրաստման տասնամյակների փորձ, ընդգծել է լրատվամիջոցը։

Մերձավոր Արևելքում պատերազմը մտնում է փակուղային իրավիճակի փուլ, երբ երկու կողմերն էլ սպասում են, թե ով առաջինը կզիջի։ Հարված հասցնելով իսլամական հանրապետության եկամուտների ամենակարևոր աղբյուրին՝ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ձգտում է հասնել հակամարտության ավարտին, որը փոխել է աշխարհաքաղաքականությունն ու համաշխարհային էներգետիկ շուկաները։ Այնուամենայնիվ, Իրանն առայժմ տոկունություն է ցուցաբերում շրջափակմանը՝ հենվելով դիմակայությունը ձգձգելու և Վաշինգտոնի ծախսերը մեծացնելու՝ ժամանակով փորձված ռազմավարության վրա՝ նավթի գների աճի հաշվին, որոնք այս շաբաթ հասել են վերջին չորս տարվա առավելագույնին։ Բարձրաստիճան պաշտոնյայի խոսքով՝ Թեհրանը նախապես կրճատում է նավթի արդյունահանումը, որպեսզի կանխի հզորությունների սահմաններին հասնելը և չսպասի՝ մինչև պահեստարաններն ամբողջությամբ լցվեն։ Պաշտոնյաների խոսքով՝ ինժեներները սովորել են ժամանակավորապես կանգնեցնել հորերի աշխատանքը՝ առանց երկարաժամկետ վնասի, և արագ վերականգնվել, քանի որ երկարատև պատժամիջոցներն ու արտադրության դադարեցումները երկրի նավթարդյունաբերությանը ստիպել են աշխատել մշտական խափանումների պայմաններում։ «Մենք բավականաչափ գիտելիք և փորձ ունենք, - հայտնել է Իրանի նավթի, գազի և նավթաքիմիական արտադրանքի արտահանողների ասոցիացիայի ներկայացուցիչ Համիդ Հոսեյնին։ - Մենք անհանգստացած չենք»։

Այս մեթոդները, որոնք մշակվել են բազմաթիվ պատերազմների և պատժամիջոցային ռեժիմների ընթացքում, կատարելագործվել են Թրամփի առաջին վարչակազմի օրոք, երբ ԱՄՆ-ը 2018 թվականին դուրս եկավ Իրանի հետ միջուկային գործարքից և սահմանեց պատժամիջոցներ, որոնք ստիպեցին Թեհրանին կտրուկ կրճատել արդյունահանումը։ Սակայն երկարաժամկետ հեռանկարում սահմանափակումները ճակատագրական չեղան․ հետագա տարիներին երկրում արտադրությունը կրկին աճեց։ «Սակայն հիմա կան առանցքային տարբերություններ։ Արևմտյան պատժամիջոցների պայմաններում Իրանը նախկինում գաղտնի նավթ էր վաճառում Չինաստանին՝ օգտագործելով իր սեփական խոշոր լցանավային նավատորմը և քիչ հայտնի նավերի ցանցը, որոնք ձևականորեն կապված չէին միջազգային կառույցների հետ և գործում էին վերահսկողությունից դուրս (այսպես կոչված «ստվերային նավատորմը»)։ Այժմ դա այլևս հնարավոր չէ, քանի որ ԱՄՆ-ը փաստացի փորձում է ֆիզիկապես փակել Հորմուզի նեղուցի շուրջ գտնվող ջրերը՝ արգելափակելով ծովում մնացած տասնյակ միլիոնավոր բարել նավթ», - գրել է գործակալությունը։ Իրանցի պաշտոնյաներն ընդունում են, որ արդյունահանումը պահպանելու ներկայիս ջանքերը կարող են գործել միայն սահմանափակ ժամանակով։ Նրանց համար հարցն այն է, թե արդյոք կկարողանան դիմանալ ԱՄՆ տնտեսական ճնշմանը, ներառյալ նավթի բարձր գների հետևանքները։ Այնուամենայնիվ, Իրանը նախկինում ևս հաջողությամբ պահպանել է իր ներկայությունը շուկայում՝ կապերը պահելով գնորդների հետ, երբեմն նույնիսկ միակողմանիորեն, օրինակ՝ տոնական շնորհավորանքներ ուղարկելով, որոնց հաճախորդներին պատժամիջոցները թույլ չէին տալիս պատասխանել։