Աղքատության թակարդը

21.01.17 | 20:50

Պատկերացրեք անձի, ով կրթություն, նույնիսկ միջին որակավորում չունի և ստիպված է աշխատել մի քանի վայրում և ցածր վարձատրվող աշխատանք կատարել՝ ընտանիքին կերակրելու համար։ Նրա բախտը բերել է. հավանաբար կասեք։ Բայց աշխատավարձը չեն վճարել նախորդ սեպտեմբերից։ Ֆիզիկական գոյությունը պաշտպանելու համար նա ստիպված է փորել այգին, ինչպես մարդիկ անում էին հազարավոր տարիներ առաջ։ Նույնիսկ, եթե նա ազատ ժամանակ է ունենում, չի կարողանում ոչ մի այլ բան անել, քան խմել ցածր որակի ալկոհոլ և շփվել մարդկանց հետ, ովքեր գտնվում են նույն իրավիճակում։ Բարոյալքված մարդիկ հաճախ իրենց ծանր վիճակի համար մեղադրում են՝ ում հնարավոր է և ինչի հնարավոր է՝ բացի իրենցից՝ ի՞նչ կարող եմ ես անել։ Նրանք չունեն ո՛չ ժամանակ, ո՛չ ուժ, ո՛չ գումար… Ո՛չ էլ զարգացման ճանապարհ։

• Նրանք ի վիճակի չեն առավել արժեքավոր բան ստեղծել և ի վիճակի չեն սովորել՝ ինչպես դա անել։

• Նա չի կարող լավ մտքեր գտնել ավելի լավ կյանքի մասին։ Նա պարզապես պատկերացում չունի՝ ինչպես է դա արվում։

• Նա գրեթե երբեք չի տեսել մարդկանց, ովքեր այլ կերպ են ապրում։ Ամեն օր նրան ձգում է ներքև՝ թե ֆիզիկապես, թե հոգեբանորեն։

«Հանկարծ» սկսվում է աղետը։ Փակվում է գործարանը, որն իներցիայիով կարողացել է ապրել անորակ աշխատուժի միջոցով։ Այժմ արդեն այն չի կարող մրցակցել ժամանակակից, բարձր տեխնոլոգիաներով հագեցած արտադրությունների հետ։

Վերջ. սա հենց աղքատության թակարդն է, որը դաժան և խիստ մեխանիզմներ ունի։ Դրանց մասին հարկավոր է իմանալ՝ այն հաղթահարելու շանս ունենալու համար։ Միանգամից հարկավոր է հասկանալ՝ «աղքատությունը» մեծ հաշվով որևէ կապ չունի սոցիալական կարգավիճակի հետ, այն պիտակ չէ, ոչ էլ վիրավորանք։

Եթե աղքատ մարդու ձեռքում երբևէ փոքր գումար է հայտնվում, որը նա կուտակել է դժվար աշխատանքի միջոցով, այն, որպես կանոն, չափազանց փոքր է՝ ներդրում կատարելու համար։ Իսկ աղքատության բարձր մակարդակ ունեցող երկրներում չկան ներդրումների զարգացած մեխանիզմներ։ Իսկ որ ամենակարևորն է, բացակայում են նվազագույն գիտելիքները ներդրումների մասին և ֆինանսական գրագիտությունն ու մշակույթը։

Գումարը չի աշխատում աղքատների համար։ Գիտե՞ք, որ աղքատ մարդու կյանքը նրա համար ավելի թանկ է արժենում, քան հարուստինը։

• Աղքատներն ավելի շատ գումար են ծախսում մեկ միավոր սպառողական ապրանքի վրա, քանի որ ի վիճակի չեն միանգամից շատ գնել կամ նախօրոք, ժամանակին, անհրաժեշտ տեղից։

• Աղքատներն ավելի շատ գումար են ծախսում ոչ միայն մեկ միավոր ապրանքի վրա, բայց ամեն գործառույթի իրականացման վրա, քանի որ ստիպված են ավելի էժան, անորակ իրեր գնել, որոնք ավելի շուտ են շարքից դուրս գալիս։

• Աղքատներն ի վիճակի չեն պլանավորել իրենց կյանքը, քանի որ, որպես կանոն, չեն կարող նախօրոք ծառայություններ գնել, այդ պատճառով էլ դրանք ավելի թանկ են գնում։

Հիմնական պատճառը, թե ինչու են աղքատներն ավելի հեշտ բաժանվում գումարից, խնայողություններ կատարելու թվացյալ անիմաստությունն է։ Լայնորեն հայտնի է իմպուլսիվ գնումների ֆենոմենը, որն օգտագործվում է մարքետոլոգների կողմից։ Բայց քչերին է հայտնի, որ ամենաիմպուլսիվ գնորդները քիչ գումար ունեցող մարդիկ են, որոնք գնումներն օգտագործում են տրամադրություն բարձրացնելու համար՝ ըստ էության, գնելով անօգուտ, էժան իրեր։ Սա լավ հետազոտված փաստ է, որի վրա կառուցված են բազմաթիվ գովազդային արշավներ։ Եվս մեկ պատճառ, թե ինչու են աղքատներն անիմաստ, ոչ այնքան անհրաժեշտ գնումներ կատարում, ինչ-որ ձևով սեփական սոցիալական ստատուսը բարձրացնելու ցանկությունն է։ Սա հասկանալի, մարդկային ցանկություն է.

• iPhone գնել, նույնիսկ, եթե ուսանող ես և ապրում ես հանրակացարանում
• վարկով գնել մեքենա, որն ավելի լավն է գործընկերոջ մեքենայից
• ավելի ոճային ջինս կամ ևս մեկ վերնաշապիկ։

Այսպես ծնվում են «ցուցադրական սպառման» էլեմենտները, որոնք հարուստները թույլ չեն տալիս իրենց։ Հաճախ այդպիսի ցանկություններն աբսուրդի են հասնում։ Պատճառներից մեկն էլ խնայողություններ կատարելու թվացյալ անիմաստությունն է: Աղքատ մարդը գիտի, ավելի ճիշտ, մտածում է, որ գիտի՝ իրեն երբեք չի հաջողվի գումար հավաքել լավ տուն գնելու համար կամ երեխայի կրթության համար։ Նա չի էլ պատկերացնում, թե ինչ է նշանակում օվկիանոսի ափին տուն ունենալը։ Ծնվում է պաշտպանական զգացում և հենց հիմա ապրելու ցանկություն։

Աղքատության թակարդն ընկած մարդն այսպիսին է.

• ապրում է իր նմանների մեկուսացած աշխարհում, որն աբսուրդ «տրամաբանություն» և կանոններ ունի,
• նա ընդունակ չէ ձգտել ստեղծել և զարգանալ,
• նա ենթարկվում է «ցուցադրական սպառողականությանը»,
• նա պարբերաբար կայացնում է ինքն իրեն կործանող տնտեսական որոշումներ։

Աշխարհի մի շարք երկրներ հայտնվել են աղքատության թակարդում և շարունակում են մխրճվել այդ ճահճում։ Դժվար է ամբողջ երկիրը դուրս բերել աղքատության թակարդից։ Դրա համար հարկավոր է սկսել յուրաքանչյուր մարդուց։