Գերմանիայի Բունդեսթագը հունիսի 2-ին ընդունեց Հայոց ցեղասպանությունը դատապարտող բանաձեւ, ընդ որում, ձայների տպավորիչ պատկերով ընդամենը մեկ դեմ: Բանաձեւի ընդունումը, ինչպես եւ սպասելի էր, բավական ցավոտ արձագանք ունեցավ Թուրքիայում: Վարչապետ Բինալի Յըլդըրըմը այդ որոշումը անվանեց ծիծաղելի: Սակայն Գերմանիայի պես հեղինակավոր երկրի կողմից Օսմանյան Կայսրության՝ մարդկության դեմ կատարած հանցագործության իրավական գնահատականը Թուրքիայի համար պարզապես չի կարող ծիծաղելի լինել: Այս որոշումը Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցում առնվազն կարող է միջազգային քաղաքական օրակարգ ձեւավորել: Չնսեմացնելով Բեռլինի կատարած քայլի բարոյական կողմը՝ փորձենք հասկանալ դրա քաղաքական դրդապատճառները, որոնք կարեւոր դերակատարություն, այնուամենայնիվ, ունեցել են: Գերմանիան երկար ժամանակ այդ հարցում ցուցաբերում էր բավական զգուշավորություն, սակայն վերջին տարիներին այդ մոտեցումն աստիճանաբար փոխվեց: Անկարայի ու Բեռլինի հարաբերություններում որոշակի թյուրընկալումներ ու անվստահություն ի հայտ եկան: Նման անվստահության հիմքը, կարելի է ասել, բավական բազմաշերտ էր. խոսքը վերաբերում է թե՛ երկու երկրների, այսպես կոչված, էլիտար հարաբերություններին, թե՛ էթնիկ փոքրամասնություններին, թե՛ միգրացիոն խնդիրներին: Նախ՝ պետք է նշել, որ արդեն երկար տարիներ Թուրքիան փորձում է եվրոպական այդ երկրին համոզել թուլացնելու միգրացիոն քաղաքականությունը: Պահանջ-առաջարկը չէր կարող բավարարել ԳԴՀ-ին, քանի որ այնտեղ, առանց այն էլ, բնակվում է 3 միլիոնից ավել էթնիկ թուրք, որոնք ապրում են բավական կոմպակտ, եւ դա արդեն սոցիալ-քաղաքական ու մշակութային լուրջ խնդիր է: Մերկելի կառավարությունը, որը սկզբնական շրջանում կողմ էր Թուրքիայի՝ ԵՄ անդամակցությանը, կամաց-կամաց սկսեց հետ կանգնել այդ մտքից՝ հասկանալով, որ 75 միլիոնանոց իսլամական երկիրը կարող է լուրջ ազդեցություն ունենալ եվրոպական քաղաքականության վրա եւ առաջացնել մշակութային խնդիրներ: Սա չէր կարող վրիպել թուրքական իշխանությունների աչքից, որոնք պարբերաբար փորձում էին գերմանական իշխանության վրա ճնշումներ բանեցնել՝ օգտագործելով այնտեղ բնակվող էթնիկ թուրքերի գործոնը: ԳԴՀ-ն էլ, ի պատասխան թուրքական ակտիվացումների, կիրառում էր Հայոց ցեղասպանության «մահակը»: Դեռեւս անցյալ տարի՝ ապրիլի 23-ին, նախ՝ նախագահ Գաուկը դատապարտեց Ցեղասպանությունը, ապա՝ արտգործնախարար Շտայնմայերը հետեւեց նրան: Էրդողանը տվեց պատասխանը, որն էլ կարելի է համարել երկու երկրների հարաբերությունների սրման երկրորդ փուլը: Դրանից մի քանի շաբաթ հետո նա, այցելելով Գերմանիա, հանդիպել էր այնտեղ բնակվող էթնիկ թուրքերին եւ արել բավական զգայուն հայտարարություն: Քննադատելով գերմանական կառավարության կողմից իրականացվող ինտեգրացիոն քաղաքականությունը՝ Էրդողանը կոչ էր արել իր հայրենակիցներին կառչած մնալ իսլամական ավանդույթներին: Բնական է, որ սա հարաբերությունների վատթարացման նախադրյալ էր: Գնալ ուրիշ երկիր, քննադատել եւ սեփական ազգակիցներին, ովքեր, սակայն, տվյալ պետության քաղաքացիներ են, կոչ անել ապրելու այլ հասարակության օրենքներով ու կանոններով, սա չէր կարող աննկատ մնա: Թուրքիայի ղեկավարի այդ ոչ դիվանագիտական պահվածքը պետք է ստանար արժանի պատասխան: Լավագույն պատասխանը, որից Թուրքիայում գրեթե սարսռում են, Հայոց ցեղասպանության հարցն է: Այսօր վերջնականապես Բեռլինը գնաց կտրուկ գործողությունների՝ ըստ էության, Անկարային բացահայտ մարտահրավեր նետելով: Բունդեսթագի կողմից բանաձեւի ընդունմամբ էլ ցույց տրվեց, որ այդ հարցում կա միասնականություն կառավարության եւ պառլամենտի միջեւ, ասել է, թե ամբողջ պետական ապարատի ու հասարակության: Սրանով էլ դրվեց սրացման երրորդ փուլի մեկնարկը: Պատասխանը չուշացավ. այդ երկրի վարչապետն ու նախագահը հանդես եկան կոշտ հայտարարություններով, մինչեւ անգամ վարչապետը հիշատակեց 3.5 միլիոին թուրքերի գոյության մասին: Սակայն պետք է նշել, որ թուրքական էլիտան այս հարցում ցուցաբերում է բավական զգուշավորություն՝ հաշվի առնելով իր տարածքում բնակվող 15-20 միլիոին քրդերի գործոնը: Այդ հարցն էլ Բեռլինի ձեռքում բավական լավ հաղթաթուղթ է: Այն կարող է օգտագործվել ցանկացած պահի, մանավանդ, որ սրացումների համար մեծ ջանքեր պետք չեն. քրդերն առանց այն էլ բավական ռադիկալ են: Հաշվի առնելով գերմանական հատուկ ծառայությունների պատրաստվածության աստիճանը, որը Եվրոպայում համարվում է լավագույններից մեկը, նրանք կարող են հայտնի «proxy» կամ սուրրոգատ՝ միջնորդավորված, պատերազմի միջոցով Թուրքիայում քաղաքական անկայունությունը հասցնել գագաթնակետին:
Արման Սահակյան
armlur.am
12:18
12:03
10:37
10:19
10:02
10:18
10:02
15:49
15:24
14:55
14:38
14:19
14:05
11:33
11:16
11:09
11:03
10:52
10:49
10:19
| երկ | երք | չրք | հնգ | ուրբ | շբթ | կրկ | |
| 1 | 2 | 3 | 4 | ||||
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | ||
10:00
09:36
09:19
09:02
09:44
09:18
09:02
09:39
09:18
09:02
09:55
09:42
09:18
09:02
09:34
09:18
09:02
09:38
09:19
09:02
09:52
09:36
09:19
09:02
09:36
09:15
09:02
09:36
09:19
09:13
09:01
09:47
09:35
09:17
09:02
09:33
09:16
09:02
09:48
09:34
09:16
09:02
09:49
09:36
09:15
09:55
09:42
09:33
09:19
09:02
