«Կառավարությունը ինքնախաբեությամբ է զբաղված․մեզ ուզում են ասել՝ գոհ ու շնորհակալ եղեք».1in.am

14.08.17 | 12:40

«Սա անսպասելի մոտեցում և նոր գաղափար էր․երևում է կառավարությունը դրա կարիքն ունի, որպեսզի կարողանա մարդկանց ուղեղները զբաղեցնել ինչ-որ մի նոր գաղափարով, սակայն հետո փորձը ցույց է տալիս, որ դրանց հիմքում ոչինչ չկա»,- «Առաջին լրատվական»-ի հետ զրույցում նշեց տնտեսագետ Վահագն Խաչատրյանը՝ անդրադառնալով էներգետիկ ենթակառուցվածքների և բնական պաշարների նախարար Աշոտ Մանուկյանի՝ օգոստոսի 10-ին կառավարության նիստում արած հայտարարությանը։

Հիշեցնենք, որ կառավարության նիստում նախարարը հայտարարեց, որ շուտով կառավարության հաստատմանը կներկայացվի մինչև 2035թ.-ի էներգետիկ զարգացման հայեցակարգը, ըստ որի՝ նախատեսվում է կայունացման հիմնադրամ ստեղծել, որի միջոցով փորձելու են ապահովել, որպեսզի մինչև 2036 թվականը Հայաստանում էլեկտրաէներգիայի սակագինը պահպանվի գործող սակագնի մակարդակի վրա:

Այս համատեքստում Վահագն Խաչատրյանը հավելեց. «Աշխարհում էներգետիկայի բնագավառում տեղի է ունենում տեխնոլոգիական հեղաշրջում, այսինքն՝ աշխարհն արդեն լրիվ այլ մոտեցումներով ու սկզբունքներով է վերաբերվում էներգետիկայի ապագային, և այդ պարագայում հայտարարել, որ էլեկտրաէներգիայի սակագինը չի նվազելու, ապա դա առնվազն կա՛մ կարճատեսություն է, կա՛մ իրավիճակին չտիրապետել է նշանակում, ինչն ինձ համար անընդունելի է։ Այս կառավարությունը բոլոր դեպքերում նախկին կառավարությունների մաս է կազմում, և եթե վերցնենք 2013թ.-ի դեկտեմբերի գազի հայտնի պայմանագիրը, որ ստորագրվել էր «Գազպրոմի» և ՀՀ-ի կողմից, ապա այնտեղ կտեսնենք, որ Հայաստանը շատ լուրջ պարտավորությունների տակ է մտել, և ըստ այդմ ստացվում է, որ այժմ կարիք ունեն ինչ-որ լրացուցիչ ֆինանսական միջոցների, ներդրումների, որի մասին անընդհատ խոսում են, և ինչ-որ առումով Հայաստանը գրավիչ դարձնելու համար այսպիսի հայտարարություններ են անում, որ սակագինը կմնա նույնը. ամեն դեպքում բոլորի համար էլ հասկանալի է, որ այն տեխնոլոգիական նորամուծությունները, որոնք այսօր կատարվում են և աշխարհում իրականություն են դառնում, դրանք պետք է բերեն էներգակիրների գնի նվազման, այսինքն՝ ի վերջո դրանց գինը պետք է ավելի ցածր բեռ լինի քաղաքացիների վրա, իսկ հիմա որպեսզի ներդրողներին այդպես շատ չվանեն Հայաստանից, ապա հեռակա կարգով առաջարկություն են անում, որ եկեք ներդրումներ արեք, որովհետև մեր սակագինը չի փոխվելու»։

Փորձագիտական տեսանկյունից տնտեսագետը սա կոպտագույն սխալ համարեց՝ ասելով, որ 18 տարվա կանխատեսում անելը, այսինքն՝ մինչև 2035թ. նշանակում է զբաղվել սոսկ ինքնախաբեությամբ, ինչով էլ այժմ զբաղված է կառավարությունը։

«Ես սա ընդունում եմ անլուրջ քայլ, անլուրջ մոտեցում կառավարության կողմից և չեմ կարծում, որ սրանով կառավարությունն ինքը միջազգային տարբեր ներդրումային ընկերությունների համար կարող է գրավիչ դառնալ, հակառակը՝ մարդիկ ավելի անլուրջ կվերաբերվեն գործող կառավարությանը, և սա ամենամեծ անհեթեթությունն էր, որը կարող էր անել կառավարությունը»,- ասաց նա։

Վերջինիս դիտարկմամբ՝ այսօրվա դրությամբ էլեկտրաէներգիայի սակագինը արդեն իսկ անհիմն ուռճացված է, և տնտեսագետի հաշվարկներով՝ այն առնվազն 25-ից 30 %-ով նվազելու տեղ ունի։ Նրա պնդմամբ՝ սակագնի հաշվարկման մեթոդոլոգիայից սկսած ընդհուպ մինչև էներգետիկ համակարգի կառավարման սկզբունքները անխտիր ենթակա են փոփոխության։

«Մենք բազմիցս հայտարարել ենք, որ սակագնի հաշվարկման մեթոդոլոգիայի մեջ է թաքնված հիմնական չարիքը, և այն պարտադիր պետք է փոխել։ Օրերս ես նայում էի ՀԷՑ-ի անցյալ տարվա հաշվետվությունը և պետք է ասեմ, որ հարկերը վճարած վիճակում արդեն իսկ 21 միլիարդի մաքուր շահույթ է ստացել այդ ընկերությունը, այսինքն՝ հիմա ինչ է ստացվում՝ մենք ուզո՞ւմ ենք զուտ ընկերության շահերը պաշտպանել, թե՞ հաշվի առնել նաև, որ կա բնակչություն, սպառողներ, որոնք չեն կարողանում վարձը վճարել, և կան նաև այլ ընկերություններ, որոնք ևս ակնկալում են շահույթներ ստանալ և կորուստներ չկրել։ Այս ամեն ինչից ելնելով՝ իրականում պետք է խոսվեր ոչ թե հաստատուն սակագների մասին, այլ խոսվեր սակագնի նվազման մասին և քաղաքականությունը տարվեր այդ ուղղությամբ, բայց քանի որ մեզ մոտ կան ուռճացված ծախսեր, որոնք այդ չարաբաստիկ մեթոդոլոգիայից ելնելով ներառվում են սակագնի մեջ, կա դեֆորմացված և դեգրադացված գազի համակարգ (որը այսօրվա տնտեսության պայմաններում ոչ մի ձևով իրեն չի արդարացնում), ապա այս դեպքում ամեն ինչը տանում է դեպի աճելու միտման և ոչ թե նվազման։ Երևի կառավարությունը մեզ դա է ուզում ասել, որ գիտեք ինչ կա, ժողովուրդ՝ հլը մի բան էլ պիտի շատ գոհ ու շնորհակալ լինեք, որ սակագինը չենք բարձրացնում, այլ թողնում ենք նույնը»,- ընդգծեց նա։