«Մտավորականների» ու « ակտիվիստների» մասին

21.07.16 | 15:30

Հարգելի տիկնայք և պարոնայք,

Այս օրերին հերթական անգամ սրացում ստացավ «ակտիվիստների» ու «մտավորականների» մասին երկիմաստ ու ոչ այնքան քննարկումներն ու լուսաբանումները, վերստին սուր դրվեց «բա ու՞ր է մեր մտավորականությունը» հարցադրումը: Օրիգինալ չեմ լինի իմ մտքերը ներկայացնելիս, քանի որ արդեն կարծիք հնչել է, որ սովետական ժամանակաշրջանի այս կլիշեները բավ է կրկին շրջանառության մեջ դնել ու շեշտադրել: Ի դեպ խորհրդային տարիներին «ակտիվիստ» եզրույթը դրական իմաստ ուներ և միայն մեր իրականության մեջ դրանք դարձան մարդիկ, ովքեր հիմնականում զբաղվում են «անհասկանալի» կամ վատ բաներով:
Չի կարող լինել միօրինակ ու միակերպ մտածող մարդկանց խումբ, որին կարելի է կոչել մտավորականություն: Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի հայտնել ու պաշտպանել իր կարծիքը, անկախ նրանից դա դուր կգա իշխանությանը, ընդդիմությանը կամ, ասենք Մանչեստեր Յունայթեդի երկրպագուներին: Սովետական կլիշեացված մտածողությունը, որը, ցավոք սրտի, դոմինանտ մտայնություն է նաև իշխանական վերնախավում, այսօր մեր լրատվամիջոցների թեթև ձեռքով հաստատուն տեղ է գտել:
Երբևէ լսե՞լ եք, Ֆրանսիայում ահաբեկչական ակտից կամ ԱՄՆ դպրոցներից մեկում հերթական հրաձգությունից հետո շարքային ֆրանսիացին կամ ամերիկացին գոռա «բա ու՞ր է մեր մտավորականությունը»:
Թույլ տվեք ասել, որ այս մտածելակերպի ծնունդ են նաև «էպոսագետը», «տաքսիստը» և էլի ուրիշներ: Եվ որևէ երաշխիք չկա, որ ուշադրություն շեղելու կամ մեղավորներ փնտրելու արդյունքում ապագայում անդեմ ինքնությամբ ու պիտակավորումներով նոր «օրգանիզմներ» կծնվեն՝ հանրությանը ներկայացնելու համար:

Հայկ Դեմոյան